Παρουσίαση του βιβλίου “Εβραϊκές κοινότητες ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση” / Book presentation: Jewish communities between East and West

Το Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η Ισραηλιτική Κοινότητα Iωαννίνων και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου

Εβραϊκές κοινότητες ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, 15ος-20ός αιώνας: οικονομία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός,

Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου (Ιωάννινα, 21-23 Μαΐου 2015), εκδόσεις Ισνάφι, Ιωάννινα 2016

την Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2017, στις 8.00 μ.μ.στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Δ. Χατζής»

Χαιρετισμοί:
Χρήστος Σταυράκος, Πρόεδρος Τμήματος Ιστορίας & Αρχαιολογίας
Μωυσής Ελισάφ, Πρόεδρος Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων

Ομιλητές:
Λάμπρος Φλιτούρης, επίκ. καθηγητής ευρωπαϊκής ιστορίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Γιώργος Αντωνίου, επίκ. καθηγητής εβραϊκών σπουδών ΑΠΘ
Στέφανος Δημητρίου, αναπλ. καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
και οι επιμελήτριες του τόμου, Άννα Μαχαιρά και Λήδα Παπαστεφανάκη

Συντονιστής: Φιλήμων Καραμήτσος, δημοσιογράφος

[Via facebook]

book_jewish_communities

Jewish communities between East and West, 15th-20th centuries: Economy, society, politics, culture, Anna Mahera – Leda Papastefanaki (eds.), preface Moses Elisaf, Proceedings of the International Conference (Ioannina, 21-23 May 2015), Department of History & Archaeology, University of Ioannina – Jewish Community of Ioannina, Isnafi Publications, Ioannina 2016, p. 382 [Greek and English texts, English abstracts]

The volume explores the multiple aspects of the history of the Jewish Communities (15th -20th centuries) in Europe, with an emphasis in the Mediterranean and the Balkans; it originated in the conference jointly organised by the Department of History & Archaeology of the University of Ioannina and the Jewish Community of Ioannina on 21-23 May 2015.

The contributors to the volume are: Fragiski Ampatzopoulou, Henriette-Rika Benveniste, Eleni Beze, Andreas Bouroutis, Philip Carabott, Iason Chandrinos, Anna Maria Droumpouki, Moses Elisaf, Hagen Fleischer, Maria Fragkou, Annette Fromm, Sakis Gekas, Eyal Ginio, Michal Govrin, Evanghelos Hekimoglou, Dimitris Kargiotis, Maria Kavala, Eleni Kourmantzi, Daphne Lappa, Anna Mahera, Anna Mandilara, Giorgos Margaritis, Leda Papastefanaki, Ioanna Pepelasis, Odette Varon-Vassard, Dimitrios Varvaritis, Stavros Zoumboulakis.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ / TABLE OF CONTENTS

Ευχαριστίες

Μωυσής Ελισάφ, Πρόλογος

Άννα Μαχαιρά – Λήδα Παπαστεφανάκη, Εισαγωγή

Πολιτισμικές ταυτότητες των εβραϊκών κοινοτήτων
Henriette-Rika Benveniste, The idea of exile: Jewish accounts and the Historiography of Salonika revisited
Daphne Lappa, Cross-cultural Networks, Mobility, and Religious Conversion in the 18th-century Eastern Mediterranean
Annette B. Fromm, Why is it important? The Jewish Community of Ioannina
Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Η ‟συκοφαντία αίματος” και οι Έλληνες συγγραφείς στο γύρισμα του 20ού αιώνα
Άννα Μαχαιρά, Μεταξύ αγοράς και πολιτικής: οι Εβραίοι της Γαλλίας πριν από την υπόθεση Dreyfus

Η εβραϊκή ταυτότητα στη λογοτεχνία
Ελένη Κουρμαντζή, Γιωσέφ Ελιγιά: Διανοούμενος και ποιητής της «διαμαρτυρίας»
Δημήτρης Καργιώτης, Άσμα Ασμάτων: Η υπόγεια παρέμβαση του Γιωσέφ Ελιγιά στο νεοελληνικό λογοτεχνικό κανόνα

Εβραϊκές κοινότητες στον ελλαδικό χώρο από τον 15ο στον 20ό αιώνα
Λήδα Παπαστεφανάκη, «Άνθρωποι ταπεινοί, φρόνιμοι, νοικοκυρεμένοι και καλοί οικογενειάρχες…». Προς μια κοινωνική ιστορία της Εβραϊκής Κοινότητας των Ιωαννίνων τον 20ό αιώνα
Evanghelos Hekimoglou, The religious filter in the history of the urban transformations; Sephardim in Thessalonica (15th-20th centuries)
Sakis Gekas, For better or for worse? A counter-narrative of Corfu Jewish history and the transition from the Ionian State to the Greek Kingdom (1815-1890s).
Eyal Ginio, Enduring the Shift from an Empire to a Nation-State: The Case of the Jewish Community of Kavala during the First Balkan War
Φίλιππος Κάραμποτ, Η εβραϊκή παρουσία στην Αθήνα του 19ου αιώνα: Από τον Μάξιμο Ρότσιλδ στην Ισραηλιτική Αδελφότητα

Επιχειρήσεις, δίκτυα, ανταγωνισμοί
Ανδρέας Μπουρούτης, Alliance Israelite εναντίον Deutsche Juden Hilvsverein
Ioanna Sapfo Pepelasis – Dimitrios Varvaritis, A New Perspective on Jewish Enterprising in Greece (1830-1929): Evidence from the founding charters of Joint Stock Companies and biographical material
Άννα Μανδυλαρά, Το ζήτημα των «ελληνικών» εταιρειών: ελληνικά και εβραϊκά δίκτυα ανάμεσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία και τη Δυτική Ευρώπη κατά τον 19ο αιώνα

Κατοχή, Αντίσταση, Γενοκτονία των Εβραίων
Γιώργος Μαργαρίτης, Αντισημιτισμός: «τεχνικές» παράμετροι
Μαρία Φράγκου, Τα αντιφατικά όρια της ιταλικής πολιτικής: Οι Ιταλοί Εβραίοι στις κατεχόμενες ζώνες του Άξονα
Μαρία Καβάλα, Οι εκτελέσεις Εβραίων στη Θεσσαλονίκη στα χρόνια της Κατοχής. Πολιτική αντιποίνων και φυλετισμός
Odette Varon-Vassard, The enlisting of Greek Jews in the Resistance. Silence, memory and discourse
Ιάσονας Χανδρινός, «Οι Δίκαιοι του αντιφασισμού»: Το ΕAM και οι προσπάθειες διάσωσης των Ελλήνων Εβραίων, 1941-1944

Μνήμη και λόγοι για τη Γενοκτονία των Εβραίων
Σταύρος Ζουμπουλάκης, Χριστιανισμός και αντισημιτισμός πριν και μετά το Ολοκαύτωμα
Michal Govrin, What Is Memory? Seventy Years Later
Χάγκεν Φλάισερ – Άννα Μαρία Δρουμπούκη, Κλειώ και κλισέ: Η Γερμανία αντιμέτωπη με το «τηλεοπτικό Ολοκαύτωμα»
Ελένη Μπεζέ, Εβραίοι Αριστεροί και Σιωνιστές στη μεταπολεμική Ελλάδα. Αποκλίσεις και συγκλίσεις (1945-1951)

Abstracts
Πρόγραμμα του Συνεδρίου – Conference Programme

Advertisements

Νέο συνωμοσιολογικό και αντισημιτικό άρθρο του Κώστα Καλτσή

stotapsi.gr

Ψήνεσαι για μίσος;

Επισημαίνουμε νέο αντισημιτικό και συνωμοσιολογικό άρθρο του Γιαννιώτη δημοσιογράφου Κώστα Καλτσή που δημοσιεύτηκε αυτή τη φορά στην ιστοσελίδα του stotapsi.gr στις 19 Αυγούστου. Πρόκειται για μια ad hominem επίθεση κατά του καθηγητή Ιατρικής και Προέδρου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων, κ. Ελισάφ. Ο Καλτσής αποδίδει τον πρόσφατο διορισμό του Μωϋσή Ελισάφ ως αναπληρωτή διοικητή στο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο Ιωαννίνων σε εβραϊκή συνωμοσία, τον ταυτίζει με το Ισραήλ – το οποίο ταυτίζει εκ νέου με το ναζισμό – και κατηγορεί τους Εβραίους συλλήβδην για «ξενοφοβία» και «ρατσισμό».

Υπενθυμίζουμε ότι οι συκοφαντικές επιθέσεις με αντισημιτικό χαρακτήρα κατά του κ. Ελισάφ δεν είναι νέο φαινόμενο στα Γιάννενα: Τον Οκτώβριο του 2010, φυλλάδια με συκοφαντικό περιεχόμενο κατά του τότε υποψήφιου δημάρχου Ιωαννιτών Φίλιππα Φίλιου αλλά και με αντισημιτική χολή κατά του τότε υποψήφιου δημοτικού συμβούλου Μωϋσή Ελισάφ μοιράστηκαν στο κέντρο της πόλης. Τα φυλλάδια αυτά είχαν την υπογραφή ενός μπλογκ: e-omeleta.blogspot.com. Δεν μάθαμε ποτέ ποιοι/ες κρύβονταν από πίσω.

Ο σημερινός Δήμαρχος της πόλης γιατί δεν έχει πάρει ακόμα θέση για τις αλλεπάλληλες αντισημιτικές επιθέσεις κατά των συμπολιτών του;
Οι επιχειρήσεις που διαφημίζονται στο stotapsi.gr θα τολμήσουν να αποσύρουν τις διαφημίσεις τους από αυτό το κατάπτυστο σάιτ;

Αντισημιτικό άρθρο στον “Πρωινό Λόγο” Ιωαννίνων

Elisaf_apantisi_2016

Απόσπασμα της απάντησης του κ. Ελισάφ που δημοσιεύτηκε στον “Πρωινό Λόγο” στις 9 Αυγούστου. Πηγή: proinoslogos.gr

Πηγή: Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο

Ένα κακόβουλο αντισημιτικό άρθρο εκμηδένισης του Ολοκαυτώματος, απόδοσης σκοπιμότητας στην υπόμνησή του και σύγκρισης του Ισραήλ με τους Ναζί δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα των Ιωαννίνων «Πρωϊνός Λόγος» (4.8.2016). Το άρθρο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Προς τι η επιμονή των Εβραίων να τους … τιμούμε συνεχώς;» είναι του δημοσιογράφου Κ. Καλτσή.

Στο δημοσίευμα αντέδρασαν με επιστολές τους -που δημοσιεύονται παρακάτω- ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων καθηγητής κ. Μωϋσής Ελισάφ και αν. γεν. γραμματέας του ΚΙΣΕ, καθώς και το ΚΙΣΕ. Η επιστολή του κ. Ελισάφ δημοσιεύθηκε στο πρωτοσέλιδο του «Πρωϊνού Λόγου» της 9ης Αυγούστου 2016, καθώς και στην ιστοσελίδα της εφημερίδας. Η επιστολή του ΚΙΣΕ δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 11.8.16.

Επιστολές απέστειλαν επίσης ο δημοσιογράφος και ιστοριοδίφης των Ιωαννίνων κ. Αλέκος Ράπτης (δημοσιεύθηκε στις 10.8.16) και ο κ. Βίκτωρ Ελιέζερ, δημοσιογράφος και ανταποκριτής της «Γιεντιότ Αχρονότ» (δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 11.8.16 του «Πρωϊνού Λόγου», μαζί με την επιστολή του ΚΙΣΕ, και δημοσιεύεται παρακάτω). Οι επιστολές αντικρούουν τις προσβλητικές αναφορές του άρθρου με τεκμηριωμένα επιχειρήματα που αποδίδουν τη σωστή διάσταση των ιστορικών γεγονότων και τη σημασία των διδαγμάτων του Ολοκαυτώματος για το μέλλον.

Από την πλευρά του, ο δημοσιογράφος Κ. Καλτσής επανήλθε με αντισημιτικά σχόλια τόσο στην ιστοσελίδα του (9.8.16, stotapsi.gr), όσο και με επιστολή του που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Πρωϊνός Λόγος», στις 12.8.2016.

  • Διαβάστε στην ιστοσελίδα του ΚΙΣ την απάντηση του Μωϋσή Ελισάφ, την επιστολή του ΚΙΣΕ καθώς και την επιστολή του Βίκτωρα Ελιέζερ.
  • Επισημαίνουμε συγχρόνως κάποια επικριτικά σχόλια αναγνωστών για τις υβριστικές και αντισημιτικές επιθέσεις του κ. Καλτσή εναντίον του κ. Ελισάφ που αναρτήθηκαν στη σελίδα Facebook της ιστοσελίδας stotapsi.gr.

 

Πάνος Δ. Τζιόβας: Η Εβραϊκή παρουσία στην Ήπειρο και οι Ρωμανιώτες Γιαννιωτοεβραίοι της Θεσπρωτίας

Tziovas_Buch

Ο Πάνος Δ. Τζιόβας γεννήθηκε στο Χωριό Μελιγγοί Ιωαννίνων, το 1942. Κυκλοφόρησε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τον τίτλο Αναδρομή, το 1979.  Διακρίθηκε ως ιστοριογράφος και ερευνητής ιστορικών θεμάτων και υπήρξε τακτικός συνεργάτης  του έγκυρου περιοδικού Ηπειρωτική Εστία. Επίσης συνεργάστηκε με το ίδρυμα Βορειοηπειρωτικών Ερευνών. Πολλά άρθρα του και μελέτες είναι δημοσιευμένα στο Ηπειρωτικό Ημερολόγιο της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών, στο περιοδικό Ηπειρωτική Εστία, στα Ηπειρωτικά Χρονικά και σε εφημερίδες των Ιωαννίνων. Είναι αντιπρόεδρος της Ηπειρωτικής Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών. (via)

Παρουσίαση του βιβλίου “Μνημεία της λήθης” στη Θεσσαλονίκη

Invitation_Droumbouki

Πηγή: Εκδόσεις Πόλις (facebook)

[το κείμενο στο οπισθόφυλλο του βιβλίου]

Η μεταπολεμική πορεία της Ελλάδας βασίστηκε στις εμπειρίες του πολέμου και της Κατοχής. Μετά τον πόλεμο, όλες ανεξαιρέτως οι πολιτικές δυνάμεις επιζήτησαν να προσδιοριστούν μέσα από τη διαχείριση των εμπειριών της Κατοχής και της Αντίστασης. Το 1989, ειδικότερα, σηματοδότησε μια νέα περίοδο αυτοπροσδιορισμού για ολόκληρη την Ευρώπη. Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόση προσφορά ιστορίας. Ωστόσο, στην Ελλάδα δεν έχουμε καταφέρει -σε αντίθεση με τη Γερμανία, που «τακτοποίησε» τους λογαριασμούς της με το ένοχο παρελθόν της- να συγκροτήσουμε ενιαίο συναινετικό μνημονικό αφήγημα. Οι «μάχες για την ιστορία» και η εκρηκτική δημόσια χρήση της ιστορίας καταδεικνύουν ότι η περίοδος της ναζιστικής Κατοχής βρίσκεται μονίμως πλέον στο επίκεντρο της συλλογικής μνήμης και των αναπαραστάσεων μας για τον 20ό αιώνα.

Συχνά γίνεται λόγος για τη μνήμη του πολέμου στην Ελλάδα, χωρίς όμως να έχει αναπτυχθεί, πέρα από τις σχετικές αναφορές, σοβαρός προβληματισμός γύρω από τις πολιτικές της μνήμης και τη διαχείριση του παρελθόντος. Ιδιαίτερα η μελέτη των τόπων μνήμης αποτελεί «παρθένο» έδαφος στην πλούσια πλέον ελληνική ιστοριογραφία γύρω από τη δεκαετία του ’40. Στο παρόν βιβλίο εγείρονται πολλά ζητήματα «άβολα» και αδιερεύνητα – μεταξύ Ελλήνων και Γερμανών, μεταξύ Ελληνοεβραίων και υπόλοιπων Ελλήνων, καθώς και μεταξύ των δύο μεγάλων ενδοελληνικών παρατάξεων· αποδομούνται παγιωμένοι μύθοι και ανασυστήνεται η χρονική πορεία της δημιουργίας τους. Με κεντρική ιδέα ότι η κατανόηση του παρελθόντος είναι το κλειδί για τη νοηματοδότηση του παρόντος, στο παρόν βιβλίο διερευνάται το φαινόμενο της «δεύτερης ζωής» των γεγονότων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ανιχνεύονται τα άγνωστα ίχνη των κατοχικών μνημονικών τόπων στην Ελλάδα, μέσα από μια συγκριτική ματιά με την υπόλοιπη Ευρώπη. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν το στρατόπεδο Χαϊδαρίου -το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στην κατεχόμενη Ελλάδα-, το στρατόπεδο Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη, αλλά και τόποι όπως το Σκοπευτήριο Καισαριανής -σύμβολο του αντιστασιακού αγώνα-, τα μνημεία Ολοκαυτώματος, τα γερμανικά στρατιωτικά νεκροταφεία, καθώς και τα Καλάβρυτα, με τη διαιρεμένη μνήμη που επικρατεί μέχρι σήμερα για τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του ’43.

Η «Μηχανή του Χρόνου» για τα ατιμώρητα εγκλήματα της Μεραρχίας Εντελβάις στην Ήπειρο και την Κεφαλονιά / Eine Sendung des griechischen Fernsehens zu den Gräueltaten der “Edelweiß”-Division in Epirus und auf Kefalonia

Το εντελβάις (στο σκούφο και στα μανίκια της στολής) ήταν το διακριτικό της 1ης Ορεινής Μεραρχίας της Βέρμαχτ, μιας επίλεκτης μονάδας που αποτελούνταν από Βαυαρούς και Αυστριακούς στρατιώτες. Πίσω από το άνθος κρυβόταν, όμως, μια αιμοσταγής ομάδα εγκληματιών. Η Μεραρχία Εντελβάις αιματοκύλησε τα Βαλκάνια και την Ελλάδα το 1943-44, έχοντας ήδη αναλάβει επιχειρήσεις στην Πολωνία, τη Γαλλία, τη Γιουγκοσλαβία και τη Σοβιετική Ένωση.

Μέσα σε λίγους μήνες, κατέκαψε και ερήμωσε εκατοντάδες χωριά στην Ήπειρο, κατέσφαξε τους κατοίκους του Κομμένου, των Λιγκιάδων και της Μουσιωτίτσας με το πρόσχημα των αντιποίνων, ενώ ευθύνεται και για το ξεκλήρισμα της Εβραϊκής Κοινότητας των Ιωαννίνων. Τα εγκλήματα της Μεραρχίας Εντελβάις ανέδειξε με τις έρευνές του ο Χέρμαν Φρανκ Μάγερ.

Στη «Μηχανή του Χρόνου» που προβλήθηκε στις 28 Οκτωβρίου (βλ. το βίντεο παρακάτω) αποκαλύπτονται τα ονόματα των αξιωματικών και των στρατιωτών που διέπραξαν τα ειδεχθή εγκλήματα, χωρίς ποτέ να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους. Μάλιστα κάποιοι από αυτούς έγιναν επιφανή στελέχη της μεταπολεμικής Γερμανίας. Στην εκπομπή μιλούν συγγενείς των θυμάτων και επιζώντες – μεταξύ αυτών και η Εσθήρ Κοέν, ο ιστορικός Ιάσων Χανδρινός, οι ιστορικοί ερευνητές Αλέκος Ράπτης και Απόστολος Παπαγεωργίου, ο Πρόεδρος της Εβραϊκής Κοινότητας των Ιωαννίνων Μωυσής Ελισάφ, ο καθηγητής Παιδαγωγικής Αθανάσιος Γκότοβος, ο καθηγητής Μαθηματικών Παναγιώτης Τσαμάτος και ο φιλόλογος Δημήτρης Βλαχοπάνος.

Die “Edelweiß”-Division war eine Eliteeinheit der Wehrmacht, die aus Österreichern und Bayern bestand und 1939-43 am Polen-, Frankreich- und Jugoslawienfeldzug sowie am Krieg gegen die Sowjetunion teilnahm. Ab Frühjahr 1943 war sie mit Besatzungsaufgaben auf dem Balkan und in Griechenland betraut. Dort wurden Repressalien gegen die ansässige Bevölkerung, Geiselerschießungen, Erschießungen der als Partisanenhelfer Verdächtigen, das Niederbrennen von Dörfern und der Abtrieb des Viehs ausgeübt. Allein in den drei Monaten zwischen Anfang Juli und Anfang Oktober 1943 sollen etwa 207 Ortschaften mit etwa 4.500 Häusern zerstört und über 2.000 Zivilisten, Griechen und Albaner, getötet worden sein.

Ein Beispiel dafür ist das Massaker von Kommeno in Epirus (Nord-Westen Griechenlands), dem 317 Einwohner zum Opfer fielen, darunter Kleinkinder, 94 Kinder unter 15 Jahren und zahlreiche Personen über 65 Jahre. Die Division beteiligte sich auch aktiv an der Durchführung der Deportation der jüdischen Gemeinde von Ioannina (Hauptstadt von Epirus) am 25. März 1944 nach Auschwitz-Birkenau. 95 Prozent der jüdischen Gemeinde wurden durch diese Aktion ausgelöscht. Im September 1943 übte die Division Massenmord an nach der Kapitulation Italiens auf der Insel Kefalonia gefangengenommenen Soldaten der Division Acqui. [Quelle: http://de.wikipedia.org/wiki/1._Gebirgs-Division_%28Wehrmacht%29]

Die Verbrechen der “Edelweiß”-Division untersucht Hermann Frank Meyer in seinem Buch „Blutiges Edelweiß. Die 1. Gebirgsdivision im Zweiten Weltkrieg“ (Berlin 2008).

Der griechische Sender Nerit widmete vor einigen Wochen eine Sendung (siehe Video oben – leider ohne englische oder deutsche Untertitel) diesem Thema, in der Überlebende und Zeitzeugen von den Verbrechen der “Edelweiß”-Division berichten. In der Sendung sprechen außerdem Forscher, wie Iason Chandrinos und Alekos Raptis, der Vorsitzende der jüdischen Gemeinde von Ioannina und Universitätsprofessor, Moisis Elisaf, und der Universitätsprofessor Athanasios Gotovos. Es sei zudem darauf verwiesen, dass die Taten der 1. Gebirgsdivision in der Bundesrepublik nie strafrechtlich geahndet wurden.

Deportation der Mitglieder der jüdischen Gemeinde von Ioannina am 25. März 2014.

Deportation der Mitglieder der jüdischen Gemeinde von Ioannina am 25. März 2014.

Ένα webdoc για τη Ρωμανιώτικη Εβραϊκή Κοινότητα των Ιωαννίνων / A webdoc about the Romaniotes Jews of Ioannina

Τον Οκτώβρη του περασμένου χρόνου αναδημοσιεύσαμε σ’ αυτό εδώ το ιστολόγιο ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Αλέκου Ράπτη για τον εορτασμό του Γιομ-Κιπούρ στα Γιάννενα (13 και 14 Σεπτεμβρίου). Με αφορμή αυτή τη γιορτή, γυρίστηκε κι ένα σύντομο webdoc παραγωγής ΑΠΕ-ΜΠΕ για την ιστορική Κοινότητα των Ρωμανιωτών. Μιλούν οι Μωυσής Ελισάφ, Στέλλα Κοέν και Αλέγκρα Μάτσα. Αξίζει να το δείτε.

Ioannina is the “capital” of the Romaniotes Jews and the center of the Greek-speaking Jewish world, whose roots are lost in time, reaching as far as the ancient Greek era. The Synagogue of Ioannina is one of the oldest and most historical buildings in Greece. During the Holocaust, the Jews of Ioannina paid a heavy toll. Today, only 50 remaining believers carry the tradition, history, the distinctive customs and rituals (via).

In the following webdoc produced and directed by Akis Stamatiadis on the Yom Kippur Day, Moisis Elisaf, Stella Cohen and Alegra Matsa explain briefly the history of the Romaniotes. This webdoc provides no english subtitles, but you can read the script in English here.

Η γιορτή του Γιομ-Κιπούρ στα Γιάννενα

Η γιορτή του Γιομ-Κιπούρ

Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2013 | του Αλέκου Ράπτη

εφ. “Ηπειρωτικός Αγών”

[Το παρόν άρθρο αναδημοσιεύεται ολόκληρο με την άδεια του συγγραφέα.]

Yom_Kippur_Ioannina_2013Η Εβραϊκή Κοινότητα Ιωαννίνων, γιόρτασε και φέτος, στη Συναγωγή της, το Γιόμ-Κιπούρ. Η σημαντική αυτή γιορτή, που θεωρείται η μεγαλύτερη γιορτή του Εβραϊσμού, αποτελεί για τους συμπολίτες μας Γιαννιωτοεβραίους, αλλά και για τους Εβραίους όλου του κόσμου, την ημέρα, του Εξιλασμού και είναι ημέρα σκέψης, μετάνοιας, προσευχής και νηστείας.

Η διήμερη αυτή γιορτή, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 2013, καθώς και το Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 2013 και τελέστηκε στην Συναγωγή, που βρίσκεται μέσα στο κάστρο της πόλης των Ιωαννίνων, παρουσία δεκάδων συμπολιτών μας, Γιαννιωτοεβραίων, αλλά και άλλων ομοθρήσκων, που ήλθαν από από την Αθήνα και το Ισραήλ, καθώς και πολλών φίλων Γιαννιωτών.

Το ίδιο βράδυ του Σαββάτου 14 Σεπτεμβρίου, η Εβραϊκή Κοινότητα Ιωαννίνων, πραγματοποίησε γιορτινή εκδήλωση, σε γνωστό ξενοδοχείο της πόλης μας, μέσα στην κατάμεστη από κόσμο, αίθουσα, προς τιμή των συμμετεχόντων, στην γιορτή του Γιόμ-Κιπούρ.

Ο πρόεδρος της Κοινότητας, κ. Μωυσής Ελισάφ, μίλησε για την σημασία της γιορτής του Γιόμ- Κιπούρ, αναφέροντας πως, «αυτή η μεγάλη γιορτή τηρείται όχι για εθιμοτυπικούς ή θεολογικούς και μόνο λόγους, αλλά σαν ετήσιο προσκλητήριο ταυτότητας, πατρίδας χιλιετιών».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε, στην τιμητική διάκριση, που θα απονεμηθεί εκ μέρους της Κοινότητας, στον Γιαννιώτη αγωνιστή του Ελληνικού Εβραϊσμού, τον κ. Μωρίς Χατζή, ενώ θα ακολουθήσει και έτερη τιμητική διάκριση, για να τιμηθεί ο Ιστορικός – συγγραφέας κ. Ιακώβ Σιμπή για το συναρπαστικό βιβλίο του, « Η διάσωση», που συνέγραψε με την δημοσιογράφο – Ιστορικό, κα. Καρίνα Λάμψα, τονίζοντας ο κ. Ελισάφ, πως «χρειαζόμαστε αυτές τις τιμητικές εκδηλώσεις, σε τούτη την εποχή. Ίσως τώρα στους χαλεπούς καιρούς, που διανύουμε, είναι περισσότερο από ποτέ άλλοτε αναγκαία, η απονομή των οφειλόμενων τιμών. Σήμερα όντως βιώνουμε, μια πρωτόγνωρη οικονομική, πολιτική και κοινωνική κρίση. Κρίση δομών, θεσμών, αξιών και ασφαλώς και κρίση προσώπων. Οι σημασίες που ενώνουν τους πολίτες θρυμματίζονται ενώ, εκείνες που διαμελίζουν αποθεώνονται… Στα πρόσωπα λοιπόν των τιμωμένων, τιμούμε ανθρώπους, που δεν έμειναν έγκλειστοι στον εαυτό τους».

Ακολούθως πραγματοποιήθηκε η βράβευση του άξιου τέκνου της Κοινότητας με καταγωγή από τα Γιάννενα, του κ. Μωρίς Χατζή, ο οποίος δραστηριοποιείται στη μαχητική δημοσιογραφία, στην Αθήνα και είναι εκδότης, της ηλεκτρονικής εφημερίδας, «Η ΚΡΗΣΑΡΑ».

Ο κ. Χατζής, παρέλαβε την τιμητική πλακέτα, που του επιδόθηκε από την Γραμματέα της Κοινότητας κα Αλέγρα Μάτσα, ενώ στην συνέχεια, από το βήμα της εκδήλωσης, αναφέρθηκε στην αποφράδα ημέρα, την ημέρα του τραγικού εκτοπισμού, των Γιαννιωτοεβραίων συμπολιτών μας, από τους γερμανούς Ναζί, στα στρατόπεδα θανάτου, στο Άουσβιτς και στο Μπιρκενάου, στις 25 Μαρτίου 1944. Μέσα σ΄αυτό το φορτισμένο συγκινησιακό κλίμα, για την τραγωδία του αφανισμού της Εβραϊκής Κοινότητας των Ιωαννίνων, ο ίδιος ο ομιλητής, μη δυνάμενος να συγκρατήσει τα δάκρυα του, με εμφανή συγκινησιακή φόρτιση, προχώρησε και ακόμη πιο παραπέρα, ξεκλειδώνοντας την μνήμη της ιστορικής ευθύνης, αναλογιζόμενος, αλλά και βάζοντας το κρίσιμο ερώτημα, στους προσκεκλημένους της εκδήλωσης, ένα ερώτημα που παραμένει ακόμη ταμπού, στην σύγχρονη γιαννιώτικη κοινωνία, «τι απέγιναν τα οικογενειακά και περιουσιακά στοιχεία των Γιαννιωτοεβραίων συμπολιτών μας μετά τον αφανισμό, ποιοι συμπολίτες μας τα σφετερίστηκαν και πως πραγματοποιήθηκε, αυτό το φοβερό «πλιάτσικο», μέσα στην μικρή μας πόλη, από τον Μάρτιο 1944 και μετά».

Αμέσως μετά, ακολούθησε η παρουσίαση του βιβλίου «Η διάσωση» από τις εκδόσεις Καπόν, που αποτέλεσε, την επίπονη εργασία δύο συγγραφέων, της κας. Καρίνας Λάμψα που είναι δημοσιογράφος- Ιστορικός και του κ. Ιακώβ Σιμπή που είναι Ιστορικός – συγγραφέας.

Το σημαντικό αυτό βιβλίο, αναφέρεται στην εκτόπιση και τον αφανισμό των Ελληνοεβραίων, στα Ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου, στην διάρκεια του Β΄Π.Π, καθώς και στη διαφυγή, μελών των Εβραϊκών κοινοτήτων, από την κατεχόμενη Ελλάδα, στην διάρκεια του Β΄Π.Π.

Η βιβλιοπαρουσίαση του τόσου σημαντικού αυτού βιβλίου, έγινε από τον κ. Νίκο Μαραντζίδη, ο οποίος είναι Αναπληρωτής καθηγητής, στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία, της Θεσσαλονίκης και επισκέπτης καθηγητής, στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου, στην Πράγα και στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας.

Ο κ. Μαραντζίδης, αναφέρθηκε στο βιβλίο που αποτυπώνει την «συνολική δράση», της Ναζιστικής βαρβαρότητας, εις βάρος του Ελληνικού Εβραϊκού πληθυσμού, ενώ μίλησε εκτενώς για το Εβραϊκό στοιχείο της Θεσσαλονίκης, καθώς και για τις άλλες Εβραϊκές Κοινότητες, όπως επίσης και για την Εβραϊκή Κοινότητα των Ιωαννίνων, που όλες αφανίστηκαν και έγιναν στάχτη, στα Ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου, σαν να μην υπήρξαν ποτέ, σαν να μην έζησαν ποτέ.

Ο ένας από τους συγγραφείς του βιβλίου, ο κ. Ιακώβ Σιμπή, τίμησε με την παρουσία του, την εκδήλωση και τους καλεσμένους στην γιορτή, για το Γιόμ-Κιπούρ και ανερχόμενος στο βήμα παρουσίασε, μια θεματική ενότητα, εμπλουτισμένη με σπάνιο, αδημοσίευτο, φωτογραφικό υλικό αρχείων, το οποίο ανακάλυψε στα Κεντρικά αρχεία του Ισραήλ, αλλά και σε άλλα ερευνητικά ισραηλιτικά ινστιτούτα, κατά το χρονικό διάστημα που πραγματοποιούσε, την συγκέντρωση του ιστορικού υλικού, για το βιβλίο του, «Η διάσωση».

Το σπάνιο αυτό, ιστορικό υλικό, που αποτελεί μια σειρά από Γιαννιώτικα συμβόλαια γάμου, τα κοινώς προικοσύμφωνα, στα εβραϊκά λεγόταν «κτουμπά», είναι σε διπλή γραφή, στην ελληνική και στην εβραϊκή γλώσσα, ένα εκ των οποίων, αναγράφει την χρονολογία του έτους 1798.

Κλείνοντας την ιστορική αυτή παρουσίαση, ο ίδιος ο Ιστορικός, αναφέρθηκε συνολικά, στην ταυτότητα του Ολοκαυτώματος και τι επέφερε η απώλεια και ο αφανισμός, συνολικά του Ελληνικού Εβραϊκού στοιχείου.

Την εκδήλωση, τίμησαν με την παρουσία τους, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, κ. Φίλιππας Φίλιος, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κ. Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, καθώς και μέλη της Πανεπιστημιακής κοινότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η βουλευτής Ιωαννίνων κα Άννα Ασημακοπούλου, ο τέως Πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος κ. Μωυσής Κωνσταντίνης, όπως επίσης και η κα. Ρένα Μόλχο από την πόλη της Θεσσαλονίκης, Ιστορικός και συγγραφέας, καθηγήτρια στο Πάντειο, διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου.

Πηγή: agon.gr

Εκδήλωση για τη μνήμη του Ολοκαυτώματος στα Γιάννενα

Ημέρα μνήμης ολοκαυτώματος

Σάββατο 26 Iανουαρίου, 8.30 μ.μ.

Προλογίζει ο Πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων, Μωυσής Ελισάφ

Ομιλητής: Ιωάννης Μάζης, Καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας – Γεωπολιτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών & Πρόεδρος τμήματος τουρκικών σπουδών και σύγχρονων ασιατικών σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών

Μουσική δωματίου με έργα Βίκτωρ Ούλμαν & Έρνεστ Μπλοχ

Βύρων Καψάλης και Κλεόδωρος Αγοράς, βιολί

Μαριάνθη Καψάλη, βιόλα

Γιούρι Μπεσόνοβ, βιολοντσέλο

Προβολή της ταινίας του Χανόχ Ζεεβί, Τα παιδιά του Χίτλερ, 2011, 80’

Διοργάνωση: Περιφέρεια Ηπείρου – Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή -Ισραηλιτική Κοινότητα Ιωαννίνων – Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ιωαννιτών

Αίθουσα «Β. Πυρσινέλλας»

Eίσοδος ελεύθερη

Πηγή: pkdi.gr

  • Ακολουθεί το τρέιλερ της ταινίας “Τα παιδιά του Χίτλερ”:

Μάθημα σε εκπαιδευτικούς στα Ιωάννινα για το Oλοκαύτωμα

Μάθημα σε εκπαιδευτικούς για το ολοκαύτωμα

 Παρασκευή, 9 Νοεμβρίου 2012 | Βαρβάρα Αγγέλη

Ένα ενδιαφέρον σεμινάριο για εκπαιδευτικούς διοργανώνει το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας στα Γιάννενα, στις 13 Νοεμβρίου, στις 9 το πρωί, στον πολιτιστικό πολυχώρο «Παλαιά Σφαγεία».

Το σεμινάριο έχει τον τίτλο: «Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα» και γίνεται υπό την αιγίδα του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού και με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς.

Η έναρξη των εργασιών του σεμιναρίου θα γίνει με χαιρετισμούς του γενικού γραμματέα Νέας Γενιάς Πάνου Κανελλόπουλου, του γενικού γραμματέα Θρησκευμάτων Γιώργου Καλαντζή και του προέδρου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων και προέδρου του Πνευματικού Κέντρου του δήμου Ιωαννιτών Μωυσή Ελισάφ. Το σεμινάριο είναι χωρισμένο σε τρεις ενότητες. Η πρώτη ενότητα αφορά την ιστορική και θεωρητική προσέγγιση του ολοκαυτώματος. Η αρχαιολόγος Αναστασία Λουδάρου θα κάνει ομιλία με τίτλο: «Οι Εβραίοι της Ελλάδας: Σύντομη ιστορική αναδρομή 2300 χρόνων», ο συγγραφέας, ερευνητής και υποψήφιος διδάκτορας Ιστορίας Ιάσονας Χανδρινός θα μιλήσει για «Το ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, 1941-’44. Η περίπτωση των Ιωαννίνων» και η λέκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ελένη Κουρμαντζή θα κάνει ομιλία με τίτλο: «Προφορικές πηγές ιστορίας για το ολοκαύτωμα και η εφαρμογή τους στην εκπαίδευση». Η δεύτερη ενότητα έχει διδασκαλικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ομιλητές θα είναι ο επίκουρος καθηγητής και διευθυντής του Εργαστηρίου Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιώργος Νικολάου («Το ολοκαύτωμα μέσα από τη διδασκαλία της τοπικής ιστορίας»), η υπεύθυνη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Εβραϊκού Μουσείου Οριέττα Τρέβεζα ( «Μουσειακά εκπαιδευτικά εργαλεία για τη διδασκαλία του ολοκαυτώματος») και η Βασιλική Κεραμίδα («Η συμμετοχή μου στο σεμινάριο για Έλληνες εκπαιδευτικούς στο Yad Vashem»). Η τελευταία εισήγηση σε μορφή εργαστηρίου («May your Memory be Love: theStory of Ovadia Barouch») θα γίνει από τον Yael Eaglstein του Yad Vashem, του Παγκόσμιου Κέντρου για την Καταγραφή, την Έρευνα, την Εκπαίδευση και τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος με έδρα την Ιερουσαλήμ.

Η τρίτη ενότητα του σεμιναρίου αφορά προσωπικές μαρτυρίες επιζώντων από το ολοκαύτωμα αλλά και την προβολή της ταινίας του Τώνη Λυκουρέση «Το τραγούδι της ζωής».

Το σεμινάριο απευθύνεται σε δασκάλους και καθηγητές. Για την παρακολούθησή του απαιτείται γνώση της αγγλικής γλώσσας (για το εργαστήριο). Οι ενδιαφερόμενοι, για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να απευθυνθούν στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας (τηλ. 210 3225582 και e-mail: info@jewishmuseum.gr ). Δηλώσεις συμμετοχής μέχρι αύριο (υπάρχει περιορισμένος αριθμός θέσεων).

Πηγή: agon.gr

  • Διαβάστε επίσης στην ιστοσελίδα του “Ηπειρωτικού Αγώνα” το άρθρο του Θύμιου Τζάλλα για το βιβλίο της Annette B. Fromm με τον τίτλο «We are few: folklore and ethnic identity of the Jewish community of Ioannina, Greece».