Ο πόλεμος στη Συρία για την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν

Του Αλέκου Ράπτη

Ηπειρωτικός Αγών, 30 Αυγούστου 2016

[Η παρούσα ανάλυση του Αλέκου Ράπτη – με ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για τις σχέσεις Ισραήλ και Κούρδων – αναδημοσιεύεται με την άδεια του συγγραφέα.]

Οι τελευταίες πολεμικές εξελίξεις όπως αυτές καταγράφονται στην εμπόλεμη ζώνη της Συρίας, φανερώνουν μια απόλυτη ρευστότητα στα τελευταία πολεμικά γεγονότα.

Οι προβληματισμοί στα διάφορα πολιτικά φόρα, έχουν να κάνoυν με την ιστορική, αλλά και την, επιτέλους, ουσιαστική υπόσταση της κουρδικής οντότητας στη Βόρεια Συρία.

Οι Κούρδοι από το 2011 και μετά, έχουν καταφέρει πολλά και θα ήταν λάθος να τους αποδοθεί ο τίτλος του ηττημένου. Έχουν κυριαρχήσει στα πεδία των μαχών και έχουν καταφέρει με την μαχητικότητα και τις πολεμικές τους αξίες, να εκδιώξουν και να απωθήσουν τους τρομοκράτες του Ισλαμικού Χαλιφάτου ISIS/ Daesh, στις περισσότερες περιοχές, στο έδαφος της Συρίας.

Το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν ΡΚΚ και ο ηγέτης του Αμπντουλάχ Οτσαλάν

Για την επίτευξη του εγχειρήματος στην πραγμάτωση της δημιουργίας του κράτους του Κουρδιστάν, απαιτήθηκαν τουλάχιστον τρεις δεκαετίες μαχητικού αγώνα των Κούρδων της Τουρκίας, του Ιράκ και της Συρίας.

Στην Τουρκία, η μακροχρόνια μαχητική εμπειρία του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν ΡΚΚ, του Αμπντουλάχ Οτσαλάν στα τέλη της δεκαετίας του ΄70, βρήκε αρχικά πρόσφορο έδαφος, στα εδάφη του δυτικού Κουρδιστάν στη βόρεια Συρία, στη Ροσάβα (Rojava).

Το 1979, η μετακίνηση του ηγέτη του ένοπλου κουρδικού κινήματος Αμπτουλάχ Οτσαλάν από την Τουρκία στην πόλη Κομπάνι, έθεσε ουσιαστικά και τις πρώτες ιδεολογικές βάσεις για την αυτονόμηση του Κουρδιστάν, χτίζοντας πολιτικούς και στρατιωτικούς δεσμούς, με κουρδικά κινήματα και οργανώσεις της περιοχής.

Το 2013 εμφανίστηκε το Κόμμα της Δημοκρατικής Ένωσης PYD, με στρατιωτικό βραχίoνα τις Μονάδες Λαϊκής Προστασίας του YPG.

Το κουρδικό Κόμμα της Δημοκρατικής Ένωσης PYD, ιδεολογικά εντάσσεται στον ευρύτερο κύκλο επιρροής του ΡΚΚ και σήμερα αποτελεί την ισχυρότερη κουρδική πολιτική συνιστώσα και στα τρία Καντόνια της Τζίζρε, Κομπάνι και Αφρίν.

Η διετία από το 2012 μέχρι και το 2014 ήταν μια περίοδος εντατικοποίησης των επιθέσεων των τρομοκρατών του Ισλαμικού Χαλιφάτου ISIS/ Daesh, ενάντια στην κουρδική αυτονόμηση.

Ήταν όμως ταυτόχρονα και η εποχή, που τέθηκαν οι βάσεις για την πολιτική τους καταξίωση και την εθνική τους ταυτότητα μέσα σ’ όλες αυτές τις τρομακτικές καταστροφικές συνθήκες, που επικράτησαν στην εμπόλεμη κατάσταση στη Συρία.

Η «Κουρδική ζώνη» και η αυτονομία των τριών κουρδικών καντονιών της Τζίζρε, της Κομπάνι και της Αφρίν

Βασικός στόχος της Τουρκίας, πλέον, είναι να εμποδιστεί η διαφαινόμενη σήμερα (Αύγουστος του 2016), δημιουργία «Κουρδικής ζώνης», που θα αποτελέσει και την αιχμή του δόρατος στην εξέλιξη της σε κουρδικό κράτος.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, εάν οι Κούρδοι μαχητές του YPG/PYD κατέχουν την περιοχή δυτικά του Ευφράτη, τότε θα έχουν και τον έλεγχο ολόκληρης της βόρειας Συρίας και είναι αυτό το καυτό σημείο, στο οποίο η Τουρκία επιθυμεί να δημιουργήσει μια σφήνα, κατά μήκος αυτού του σημαντικού ποταμού Ευφράτη, αποκόπτοντας τα δύο Κουρδικά Καντόνια του Τζίζρε (Cizire Kantonu) και του Κομπάνι (Kobani Kantonu), με το Καντόνι του Αφρίν (Afrin Kantonu), που «πλησιάζει» την Μεσόγειο θάλασσα.

Στα «παλαιά κράτη» της περιοχής, όπως είναι η Συρία και το Ιράκ, η πολιτική και στρατιωτική τους δομή, βρίσκεται πλέον υπό κατάρρευση καθώς ο φανατικός ισλαμικός φονταμελισμός και η δυτική ιμπεριαλιστική νεοαποικιοκρατία, έχουν διαβρώσει και έχουν οδηγήσει σε κατάρρευση όλα τα συστήματα λειτουργίας των δομών τους.

Η τουρκική εισβολή στην Συρία – επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» (operation Euphrates Shield)

Για να γίνω πιο σαφής θα θέσω το αυτονόητο ερώτημα: Η στοχοποίηση των Κούρδων σήμερα (Αύγουστος του 2016), αποτελεί ένα συγκυριακό γεγονός όπως αυτό καταγράφεται με την εισβολή του τουρκικού στρατού στην Τζαραμπουλούς (Jarabulus), στο έδαφος της Συρίας, ή είναι απόρροια μιας ευρύτερης «συμφωνίας κυρίων» μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, στην διεθνή πολιτική σκακιέρα;

Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν ήταν σαφής στις δηλώσεις του κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Τουρκία: «Οι δυνάμεις των Κούρδων της Συρίας πρέπει να επιστρέψουν ανατολικά του Ευφράτη μετά την κατάληψη της Μανμπίτζ, η οποία βρίσκεται δυτικά του ποταμού».

Πραγματικά, η διαφαινόμενη και δικαίως ανυπακοή των Κούρδων μαχητών των Δυνάμεων Προστασίας του Λαού YPG, το οποίο υπάγεται στο Κόμμα Δημοκρατικής Ενότητας PYD πολιτικό σκέλος του ΡΚΚ των Κούρδων της Συρίας, περιπλέκει σοβαρώς τα δεδομένα.

Ωστόσο, η Τουρκία με την εισβολή του Τουρκικού στρατού στο έδαφος της Συρίας, με την επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» και την «κατάληψη» της πόλης Τζαραμπουλούς, θέτει πλέον ωμά και απερίφραστα ότι «ο δεύτερος πλέον αντικειμενικός σκοπός (ΑΝΣΚ) της, είναι η βίαιη εκδίωξη των κούρδων μαχητών της YPG/PYD» και όχι των τρομοκρατών του Ισλαμικού Χαλιφάτου ISIS/ Daesh.

Οι Μονάδες Λαϊκής Προστασίας του YPG στο δυτικό Κουρδιστάν στη βόρεια Συρία

Το 2013 ιδρύθηκε στα εδάφη του δυτικού Κουρδιστάν, στη βόρεια Συρία το Κόμμα της Δημοκρατικής Ένωσης PYD, με στρατιωτικό βραχίoνα τις Μονάδες Λαϊκής Προστασίας του YPG.

Στους μαχητές του YPG είναι ενταγμένοι Κούρδοι, Άραβες, Τουρκμένοι, αλλά και δεκάδες Ευρωπαίοι και Αμερικανοί εθελοντές, οι οποίοι μάχονται τους τρομοκράτες του Ισλαμικού Χαλιφάτου ISIS/ Daesh.

Στις Μονάδες Λαϊκής Προστασίας του YPG είναι ενταγμένο και το Ασσυριακό Στρατιωτικό Συμβούλιο MFS.

Επίσης, οι Μονάδες Λαϊκής Προστασίας του YPG έχουν οργανώσει και 1.000 Γιεζίντι που λειτουργούν ως φρουρά στις δικές τους περιοχές (προφορική συνομιλία του Αλέκου Ράπτη με πρόσφυγες Γιεζίντι από το Σιντζιάρ στον καταυλισμό Κατσικά).

Στην διοίκηση του YPG υπάγονται και οι Γυναικείες Ομάδες Προστασίας YPJ, σε διάταξη ταξιαρχίας που ιδρύθηκε το 2014 και διαθέτει 7.000 τουλάχιστον μέλη.

Η συγκεκριμένη γυναικεία μονάδα του YPJ διακρίθηκε και πολέμησε λυσσαλέα στο πλευρό των YPG, αποτρέποντας τους ISIS/ Daesh να καταλάβουν την κουρδική πόλη Κομπάνι, στα μέσα Οκτωβρίου του 2014.

Επίσης συμμετέχουν και οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις του SDF, με Κούρδους μαχητές, Άραβες, Ασσύριους, Τουρκμένους και Αρμένιους.

Οι Ευρωπαίοι εθελοντές ενταγμένοι στο YPG στο δυτικό Κουρδιστάν, στη βόρεια Συρία.

Η Ταξιαρχία της Διεθνούς Ελευθερίας δημιουργήθηκε έχοντας σαν πρότυπο τις Διεθνείς Ταξιαρχίες, που πολέμησαν τον φασισμό και τον ναζισμό στον Ισπανικό εμφύλιο πόλεμο το 1936.

Αρκετοί Ευρωπαίοι αλλά και Αμερικανοί μαχητές αυτής της Ταξιαρχίας, έχουν φονευθεί στην διάρκεια σκληρών μαχών τα τελευταία χρόνια, πολεμώντας, στις τάξεις του YPG από χωριό σε χωριό, από πόλη σε πόλη, τους τρομοκράτες ισλαμιστές του ISIS/ Daesh, για την απελευθέρωση και ανεξαρτησία του Κουρδιστάν.

Οι σχέσεις του Ισραήλ στον αγώνα των Κούρδων, εναντίων των τρομοκρατών του Ισλαμικού Χαλιφάτου ISIS/ Daesh

Για το Ισραήλ, οι Κούρδοι αποτελούν μια δύναμη η οποία ποτέ δεν έχει δελεασθεί, να εφαρμόσει την κλασσική Μεσανατολική αντι- ισραηλινή ρητορική, και να ταυτιστούν με την έννοια του αντι- ισραηλινού.

Επιπλέον το Ισραήλ, γνωρίζει ότι αυτός ο λαός των 30 εκατομμυρίων ανθρώπων, είναι ένα έθνος χωρίς κράτος που μελλοντικά, θα μπορέσει να εξελιχθεί σε συμμαχικό στρατηγικό του εταίρο, στην ευρύτερη περιοχή.

Από τις ημέρες των «συμμαχιών της περιφερειακής πολιτικής» του Μπέν Γκουριόν, μεταξύ Ισραηλινών και Κούρδων άνθισε μια ζεστή σχέση και μερικές φορές έγινε στενή και όχι τόσο επιφανειακή.

Μόλις πρόσφατα, τον Ιανουάριο του 2016, η Υπουργός Δικαιοσύνης του Ισραήλ Αγιελέτ Σακέντ, αναφορικά με τις εξελίξεις στο Κουρδικό, δήλωνε ως ακολούθως επιφέροντας αναταραχή στους κύκλους της πολιτικής διπλωματικής ορθότητας:

«Πρέπει ανοιχτά να συζητήσουμε τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους μεταξύ Τουρκίας και Ιράν το οποίο θα είναι φιλικό προς το Ισραήλ… ο κουρδικός λαός βρίσκεται κοντά στον ισραηλινό λαό και αμφότεροι μπορούν να πολεμήσουν από κοινού τον ισλαμικό εξτρεμισμό… έχουμε κοινά συμφέροντα έναντι του Daesh και οι Κούρδοι μάχονται με όλες τους τις δυνάμεις του τζιχαντιστές…»

Η «συμφωνία κυρίων» μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας

Απολογιστικά, θα πρέπει να καταγράψουμε ότι στην παρούσα κατάσταση οι Κούρδοι μαχητές του YPG/PYD μετά τα γεγονότα στην Τζαραμπουλούς, έχουν να αντιμετωπίσουν τις «επιπλέον δυσχέρειες» δηλαδή τον τουρκικό στρατό, ενώ προσπαθούν να συνενώσουν συνολικά και τα τρία τα καντόνια του Τζίζρε, του Κομπάνι και του Αφρίν.

Κατά πάσα πιθανότητα, η «συμφωνία κυρίων» μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, βρίσκει εφαρμογή στην μετα – Άσαντ Συρία, όπου θα υπάρξει μια χαλαρή, ομοσπονδοποιημένη, επίσημη Κουρδική οντότητα, χωρίς ωστόσο να έχει την δυνατότητα, να είναι συνενωμένη σε μια ενιαία εδαφική έκταση.

Έως τότε οι Κούρδοι μαχητές του YPG/PYD, θα έχουν «το όπλο παραπόδας» και θα μάχονται στα πεδία των μαχών, για την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν.

Πηγή: agon.gr

 

Ο αντισημιτισμός ξανασηκώνει κεφάλι στα Γιάννενα / L’antisémitisme est de retour à Ioannina

Des internautes anonymes mènent une sale guerre depuis quelques mois à Jannina (ou Ioannina, Grèce du Nord) contre la candidature de Philippas Philios (liste “Union de Citoyens” [“Ενότητα Πολιτών”], centre-gauche) aux élections municipales de 2010. Parmi les candidats de la liste “Union de Citoyens” figure Moise Elissaf, président de la communauté juive de la ville et professeur des Universités. Sur leur blog intitulé “e-omeleta”, les internautes anonymes n’hésitent pas à se servir d’une rhétorique antisémite très agressive, en accusant Moise Elissaf d’avoir, entre autres, orchestré lui-même les profanations du cimetière juif de Jannina (2009) et d’être un agent secret du Mossad. L’ “Union de Citoyens” va déposer plainte. Nous rappelons que des inconnus s’étaient livrés plusieurs fois à des actes de profanation au cimetière juif de Jannina au cours de 2009 sans que la police procède à des arrestations. Le 18 décembre 2009, une centaine de citoyens s’étaient rassemblés autour du cimetière juif de la ville afin de protester contre les actes de vandalisme.

Βρόμικος πόλεμος μέσω φυλλαδίων

της Βαρβάρας Αγγέλη

εφ. Ηπειρωτικός Αγών, 28 Οκτωβρίου 2010

Φυλλάδια με συκοφαντικό περιεχόμενο κατά του υποψήφιου δημάρχου Ιωαννιτών Φίλιππα Φίλιου αλλά και με ρατσιστικά σχόλια κατά του υποψήφιου δημοτικού συμβούλου Μωϋσή Ελισάφ μοιράστηκαν προχτές το βράδυ στο κέντρο της πόλης. Τα φυλλάδια αυτά είχαν την υπογραφή ενός μπλογκ (e-omeleta.blogspot.com).

Την πρωτόγνωρη αυτή κίνηση κατήγγειλε χτες η παράταξη «Ενότητα Πολιτών. Νέα Γιάννενα» η οποία κάλεσε και τις άλλες παρατάξεις που συμμετέχουν στις αυτοδιοικητικές εκλογές να πάρουν ξεκάθαρη θέση. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Εκ μέρους της «Ενότητας Πολιτών», το μέλος της παράταξης Ελένη Κόλλια έκανε λόγο για «πληρωμένο μηχανισμό» πίσω από τη διακίνηση των φυλλαδίων αυτών «με περιεχόμενο βρώμικο, κατασυκοφαντικό, απαράδεκτο από κάθε άποψη και ξένο με τα ήθη, την πολιτιστική παράδοση και την ιστορία της πόλης». «Αυτές οι μέθοδοι του σκοτεινού παρελθόντος δεν έχουν σήμερα αποδέκτες και οι εμπνευστές, καθοδηγητές και διακινητές θα καταδικαστούν στη συνείδηση των συνδημοτών μας, οι οποίοι αρνούνται να γίνουν συμμέτοχοι των βρώμικων παιχνιδιών τους» τόνισε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε χτες το μεσημέρι. «Εμείς  πορευόμαστε  με ήθος, με σύγχρονο λόγο και με προτάσεις. Οι λασπολόγοι έχουν καταδικαστεί στην συνείδηση των πολιτών και γι’ αυτό κρύβονται» πρόσθεσε. Στη συνέχεια, η κ. Κόλλια ζήτησε από όλες τις παρατάξεις να καταδικάσουν την ενέργεια αυτή. «Αυτό που προέχει είναι η πολιτική καταδίκη τέτοιων ενεργειών» είπε. Η παράταξη ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Ήδη σε πρώτη φάση έχει γίνει καταγγελία στον εισαγγελέα και μελετώνται τρόποι προκειμένου να γίνει γνωστή η ταυτότητα των εμπνευστών του μπλογκ.

___________

 

Ανακοίνωση [της “Ενότητας Πολιτών-Νέα Γιάννενα”] για τα συκοφαντικά φυλλάδια

27-10-2010

Είμαστε υποχρεωμένοι να καταγγείλουμε στους συνδημότες μας ότι κατά την διάρκεια της χθεσινής νύχτας, διακινήθηκαν από πληρωμένο μηχανισμό χιλιάδες φυλλάδια με περιεχόμενο βρώμικο, κατασυκοφαντικό, απαράδεκτο από κάθε άποψη και ξένο με τα ήθη, την πολιτιστική παράδοση και την ιστορία της πόλης. Είμαστε υποχρεωμένοι να καυτηριάσουμε το γεγονός στο δημοκρατικό κόσμο των Ιωαννίνων. Να θυμίσουμε σε όλους ότι αυτές οι μέθοδοι του σκοτεινού παρελθόντος δεν έχουν σήμερα αποδέκτες και οι εμπνευστές, καθοδηγητές και διακινητές θα καταδικαστούν στην συνείδηση των συνδημοτών μας, οι οποίοι αρνούνται να γίνουν συμμέτοχοι των βρώμικων παιχνιδιών τους. Οι συνδημότες μας, στις εκλογές καλούνται να αναδείξουν την ηγεσία που θα διοικήσει το δήμο την επόμενη τετραετία. Που θα γλυτώσει την πόλη από τα τεράστια οικονομικά της βάρη και τα υπέρογκα τιμολόγια.

Εμείς πορευόμαστε με ήθος, με σύγχρονο λόγο και με προτάσεις. Οι λασπολόγοι έχουν καταδικαστεί στην συνείδηση των πολιτών και γι΄ αυτό κρύβονται. Θα υποχρεωθούμε να προσφύγουμε στην Δικαιοσύνη, αλλά θεωρούμε ότι αυτό που προέχει είναι η πολιτική καταδίκη τέτοιων ενεργειών από όλες τις παρατάξεις που μετέχουν στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

_______________

Ενημέρωση 30-10-2010: Με καθυστέρηση, όπως επισημαίνει η εφημερίδα “Νέοι Αγώνες Ηπείρου”, πήρε θέση για τα συκοφαντικά φυλλάδια η «Ανεξάρτητη Δημοτική Πρωτοπορία»  του κ. Γκόντα. Να σημειωθεί ότι τόσο η παράταξη του κ. Φίλιου όσο και αυτή του κ. Γκόντα αποφεύγουν να κάνουν λόγο για το φυλετικό μίσος αυτών που στο κεφάλι αντί για εγκέφαλο έχουν ομελέτα.

Καταδικάζει το συκοφαντικό φυλλάδιο

29 Οκτωβρίου 2010 εφ. Νέοι Αγώνες

Με κάποια καθυστέρηση η δημοτική αρχή και η «Ανεξάρτητη Δημοτική Πρωτοπορία» του Νίκου Γκόντα εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία καταδικάζει  το κατάπτυστο φυλλάδιο που κυκλοφόρησε μέσα στην εβδομάδα και στο οποίο υπήρχαν συκοφαντικά σχόλια για μέλη της «Ενότητας Πολιτών».

Ολόκληρη η ανακοίνωση έχει ως εξής:

«Σε καμία περίπτωση δεν εκφράζει τη Δημοτική Αρχή και την «Ανεξάρτητη Δημοτική Πρωτοπορία» το περιεχόμενο φυλλαδίου που κυκλοφόρησε στην πόλη. Τέτοιου είδους κινήσεις, απ’ όπου κι αν προέρχονται, είναι καταδικαστέες.

Είναι κατακριτέα και κάθε παρόμοια πράξη που ως στόχο έχει να δηλητηριάσει την πολιτική ζωή της πόλης μας. Η παράταξή μας κρίνεται καθημερινά από τις πράξεις της και το τεράστιο έργο που έχει προσφέρει στην πόλη μας.

Ο δικός μας αγώνας στοχεύει στην πληρέστερη ενημέρωση των πολιτών κι όχι στη λασπολογία.

Οι εμπνευστές της αθλιότητας παραπέμπουν σε άλλες εποχές και σε άλλα ήθη που έχουν καταδικαστεί στη συνείδηση των πολιτών».

_________ 

Ενημέρωση 02-11-2010: Τα φυλλάδια του μίσους καταδικάζει επίσης η παράταξη “Δ.Ρ.Α.ΣΥ-Αριστερή Παρέμβαση στην Ήπειρο”:

Δεν μπορούμε παρά να καταγγείλουμε απερίφραστα τους βρώμικους τρόπους που διεξάγεται η προεκλογική εκστρατεία. Προσωπικές αντεγκλήσεις άνευ ουσίας για τα προβλήματα των Γιαννιωτών, συκοφαντικά και «βρώμικα» δημοσιεύματα στο τύπο και στο διαδίκτυο.

Πολιτικές αντιπαραθέσεις για το θεαθήναι με μια άκρως συντηρητική και μικροαστική λογική και αντίληψη , δίχως να αγγίζουν την ουσία των πραγμάτων και να ερευνούν απαντήσεις στα ζωτικά και μεγάλα προβλήματα των πολιτών.

Αυτή η θλιβερή κατάσταση υπερέβη στα εσκαμμένα όταν με ένα ανοικτά προβοκατόρικο ρατσιστικό και αντισημιτικό τρόπο έγινε στο διαδίκτυο αναφορά σε υποψηφίους της παράταξης ενότητα πολιτών.

Μια άκρως αρρωστημένη εικόνα, φαινόμενα σήψης μιας καπιταλιστικής κοινωνίας σε βαθιά κρίση, που δίνει έδαφος να δράσουν σε φασιστικές, ρατσιστικές και αντισημιτικές κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις όπως αυτές που κατάστρεψαν επανειλημμένως το Εβραϊκό νεκροταφείο.

Ολόκληρη η ανακοίνωση εδώ.

Να προσθέσουμε κι ένα προσωπικό σχόλιο: όλες οι παρατάξεις προσδοκούν, φυσικά, με τις ανακοινώσεις τους στο ν’αποκομίσουν κομματικά οφέλη. Μετά την επιφανειακή καταδίκη του αντισημιτισμού, ο αφελής αναγνώστης εισπράττει κατάμουτρα τη διαβεβαίωση ότι ο τάδε υποψήφιος έχει “τεράστιο έργο” στο ενεργητικό του και ότι τον δείνα υποψήφιο δεν τον αγγίζει, βεβαίως βεβαίως, η “σήψη της καπιταλιστικής κοινωνίας”… 

Les Oeuvres Complètes de Yosef Eliya ont été présentées dans sa petite ville / Τα Άπαντα του Γιωσέφ Ελιγιά παρουσιάστηκαν στη μικρή του πόλη

Dans notre petite ville, nous avions bien quatre mille juifs, peut-être plus. Tous étaient rassemblés autour de leur synagogue dans la vieille ville, et dans quelques rues hors des remparts. Les chrétiens qui habitaient la vieille ville ou ces rues juives avaient une croix peinte à la chaux sur leur porte. Ils étaient peu nombreux, vraiment peu, à tel point que dans ces rues-là, le vendredi au coucher du soleil, selon l’ancienne coutume, un homme de la synagogue passait, annonçant d’une voix forte : ‒ C’est l’heueueure du Sabbat !… C’est l’heueueure des prières !…

(traduit du grec par Michel Volkovitch)

Ainsi débute « Sabethaï Kabilis », l’une des nouvelles qui composent La fin de notre petite ville, le chef-d’œuvre de Dimìtris Hadzis (1913-1981), écrivain grec né à Jannina ou Ioànnina (Grèce du Nord) et contraint de vivre une grande partie de sa vie à l’étranger (Roumanie, Hongrie, Allemagne) à cause de son engagement communiste. Comme le signale Michel Volkovitch, qui a traduit ce recueil de nouvelles de Hatzis en français (éditions de l’Aube et éditions Complexe 1990), l’écrivain grec « dépeint, à contre-clichés, sans marbres antiques, sans oliviers, sans soleil, une Grèce profondément vraie […] ». La fin de notre petite ville se déroule dans la belle Ioànnina, entre 1925 et 1945 : « une petite ville de province s’agite ou somnole sous nos yeux, poursuit Volkovitch, avec ses pauvres et ses riches, ses drames collectifs ou solitaires ; car ce livre est aussi une chronique, dont certains personnages (Margarìta, Iosef Eliya) ont réellement existé ».

Iosef Eliya a en effet réellement existé : poète, talmudiste, traducteur, socialiste militant et professeur de français, Iosef (ou Yosef) Eliya a disparu prématurément à l’âge de 30 ans (1901-1931). Le professeur de littérature néo-hellénique Léon Nar, co-auteur de l’ouvrage Moi, le petit-fils d’un Grec. La Thessalonique de Nicolas Sarkozy (Kastaniotis 2007), rend justice à l’œuvre de ce poète méconnu jusqu’à maintenant, en faisant paraître récemment ses Œuvres Complètes aux éditions Gabriilidis. Le 6 octobre 2010, les Œuvres Complètes de Iosef Eliya ont été présentées à Jannina par Moïse Elissaf, président de la communauté juive de la ville, Panayotis Noutsos, professeur de philosophie à l’Université, le poète Mihalis Ganas et Léon Nar lui-même. 

La couverture des “Oeuvres Complètes” de Yosef Eliya.

Επισημαίνουμε σύντομο αλλά περιεκτικό άρθρο της κυρίας Λουκίας Τζάλλα, εκδότριας του “Ηπειρωτικού Αγώνα”, σχετικά με την πρόσφατη παρουσίαση των “Απάντων” του Γιωσέφ Ελιγιά στα Γιάννενα (6 Οκτωβρίου 2010, Αίθουσα Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας):

Τιμήθηκε ένα έργο, μια στάση ζωής

της Λουκίας Τζάλλα, “Ηπειρωτικός Αγών”, 8 Οκτωβρίου 2010

Τιμώντας το παρελθόν τιμούμε τις ρίζες μας. Τιμώντας όμως ιδιαίτερα το ηπειρωτικό παρελθόν μας, τιμούμε τις γενέθλιες ρίζες μας, τις ισοβίως αγέραστες που μας τρέφουν σε όλη μας τη ζωή και μας συνοδεύουν σε κάθε περιπλάνησή μας. Τιμώντας τους ανθρώπους του πνεύματος που σημάδεψαν με την παρουσία τους τα ηπειρωτικά γράμματα, τιμούμε την πνευματική ιδιαιτερότητα του τόπου μας.

Είναι τα λόγια με τα οποία ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής κοινότητας Ιωαννίνων Μωϋσής Ελισάφ άρχισε την ομιλία του που έγινε κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του δίτομου έργου του Λέοντα Ναρ, το οποίο αφορά στο συνολικό έργο του Γιαννιωτοεβραίου ποιητή Γιοσέφ Ελιγιά. Ο κ. Ελισάφ επισήμανε τη σημασία του έργου αυτού, ως προς τον ποιητή, τον οποίο χαρακτήρισε ακάματο ερευνητή, ανυποχώρητο αγωνιστή και εν τέλει Άνθρωπο με Α κεφαλαίο. Χαρακτηριστικά που σηματοδοτούν, όπως τόνισε, αντίστοιχα τις τρεις υπερβάσεις που πέτυχε στο εξαιρετικά σύντομο οδοιπορικό της ζωής του.

Ο καθηγητής Παναγιώτης Νούτσος παρουσίασε το συγγραφέα και το δίτομο πόνημά του με μια ομιλία στην οποία σκιαγράφησε στην ουσία τον ίδιο το Γιοσέφ Ελιγιά. Άρχισε μάλιστα την ομιλία του με εκδηλώσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και που αφορούσαν τους Εβραίους και τον ποιητή. Αναφορά έκανε και σε ποίημα του Ελιγιά το οποίο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην Ηπειρωτική Ηχώ, τον προπομπό του Ηπειρωτικού Αγώνα.

Στη «γνωριμία» του με τον ποιητή το 1968 αναφέρθηκε κι ένας άλλος άνθρωπος του πνεύματος, ο συμπατριώτης μας ποιητής Μιχάλης Γκανάς.

Τον χαρακτήρισε μάλιστα τον μικρότερο αδελφό του, που μαζί με τον επίσης μικρότερο αδελφό του Κώστα Κρυστάλλη επηρέασαν τη δική του πορεία και ανέλιξη στην ποίηση.

Ο Μιχάλης Γκανάς με το δικό του ιδιαίτερο λόγο απογείωσε το κοινό. Ένα κοινό που πήγε να παρακολουθήσει την εκδήλωση την Τετάρτη το βράδυ στην Ακαδημία, για να γνωρίσει και να τιμήσει τον ποιητή. «Ουσιαστικά τίμησαν τα χαρακτηριστικά μιας στάσης ζωής, σήμερα που ο ατομικισμός ολοένα και περισσότερο αποθεώνεται. Σήμερα που οι διαφορές, αντί να οδηγούν σε συνθέσεις, οδηγούν σε συγγρούσεις», όπως είπε ο κ. Ελισάφ.

Στο τέλος ο συγγραφέας Λέων Ναρ ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στην έκδοση του βιβλίου του που το χαρακτήρισε ως αποκατάσταση του ακρωτηριασμένου έργου του Γιοσέφ Ελιγιά.

Λουκία Τζάλλα

Σχετική ανάρτηση: “Διάλεξη του Λέοντα Ναρ για τον Γιωσέφ Ελιγιά”

Όλοι μαζί μια αλυσίδα!

Σε πρωτοσέλιδο άρθρο του ο Ηπειρωτικός Αγώνας καλεί, μαζί με την Πρωτοβουλία Πολιτών, τους κατοίκους των Ιωαννίνων να διαδηλώσουν αύριο Παρασκευή 18 του μηνός ενάντια στο φόβο.

Η Πρωτοβουλία Πολιτών για την Προστασία του Εβραϊκού Νεκροταφείου καλεί όσους θυμούνται και όσους δεν φοβούνται να θυμούνται την ιστορική μνήμη, να δημιουργήσουν μια ανθρώπινη αλυσίδα προστασίας γύρω από το μνημείο αυτό. Και με αυτόν τον τρόπο, έστω και συμβολικά, να πουν «όχι» στον ρατσισμό και στον αντισημιτισμό, «όχι» στους απανωτούς βανδαλισμούς που δέχεται τα τελευταία χρόνια το εβραϊκό νεκροταφείο και άρα η πόλη, «ναι» στον σεβασμό στους νεκρούς, στον πολιτισμό και στην αξιοπρέπεια, «ναι» στην πολυπολιτισμικότητα. (Βαρβάρα Αγγέλη, “Όλοι μαζί μια αλυσίδα“, 17 Δεκεμβρίου 2009)

Αναμένοντας τις κινητοποιήσεις, παραθέτουμε παρακάτω ένα μικρό δείγμα της ρωμανιώτικης παράδοσης από εκδήλωση που έγινε το Μάρτιο του 2009 στην Αθήνα για τον μεγάλο γιαννιώτη ποιητή και στοχαστή Γιωσέφ Ελιγιά.

Τα Γιάννενα θυμούνται (αλλά και αντιδρούν)

Πριν από λίγους μήνες συγκροτήθηκε στα Ιωάννινα μια πρωτοβουλία πολιτών η οποία φιλοδοξεί να κάνει αυτό που μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να κάνουν οι αρχές της πόλης, να συμβάλλει δηλαδή στην αποτελεσματικότερη προστασία του εβραϊκού νεκροταφείου από τις αλλεπάλληλες βεβηλώσεις. Στο σύντομο αλλά περιεκτικό κείμενο της διακήρυξης επισημαίνεται μεταξύ άλλων ότι οι πολίτες των Ιωαννίνων «σέβονται τη δημοκρατία, την πολυπολιτισμικότητα και το δικαίωμα των πάντων να ζουν και να δημιουργούν ελεύθεροι», ότι «το νεκροταφείο, δεν αποτελεί μόνο ιερό θρησκευτικό χώρο της ισραηλιτικής κοινότητας, αλλά και πολιτισμικό μνημείο της πόλης» και ότι «η βεβήλωση των ιερών αποτελεί εσχάτη προσβολή της ανθρώπινης ύπαρξης».

Ο Θύμιος Τζάλλας, διευθυντής του Ηπειρωτικού Αγώνα, σε παλαιότερο σχόλιό του για την απάθεια των Γιαννιωτών απέναντι στην αντισημιτική βία επισημαίνει:

«Ο αντισημιτισμός στα Γιάννενα υπάρχει. Δεν αναφέρομαι σε αυτούς που κάνουν βανδαλισμούς, αλλά στη στάση ενός μεγάλου κομματιού της κοινωνίας που επιτρέπει τέτοια φαινόμενα. Δεν έχει να κάνει μόνο με την απάθεια -αυτή άλλωστε παρατηρείται σε τόσες και τόσες εκφάνσεις της καθημερινότητας μας. Αυτό που βλέπουμε είναι μια κοινωνία να τρέχει πρόθυμη να αποστασιοποιηθεί από κάτι που θεωρεί ‘διένεξη ακραίων’. Οι κάτοικοι είναι αμήχανοι μήπως και το θέμα ‘σηκωθεί’ παραπάνω από τις ‘κανονικές του διαστάσεις’ και πάψει να είναι αυτό που μας βολεύει: ‘μια ιστορία περιθωρίου’»Διένεξη ακραίων», 4 Ιουνίου 2009).

Πρωτοβουλίες, επομένως, σαν αυτή των Πολιτών Ιωαννίνων για την ανάδειξη και προστασία του εβραϊκού νεκροταφείου της πόλης γίνονται δεκτές με ανακούφιση και γεννούν προσδοκίες.

Την Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2009 στις 7.30 μ.μ. η Πρωτοβουλία διοργανώνει εκδήλωση με τίτλο «Τα Γιάννενα θυμούνται». Η εκδήλωση θα γίνει στην αίθουσα της Εταιρίας Ηπειρωτικών Μελετών (ΕΗΜ στην οδό Παρασκευοπούλου 4, Γιάννενα) με ομιλητές διάφορους ερευνητές και συγγραφείς βιβλίων για τα Γιάννενα και την εβραϊκή κοινότητα (με αλφαβητική σειρά):

Φραγκίσκη Aμπατζοπούλου, Kαθηγήτρια Nεοελληνικής Φιλολογίας, ΑΠΘ, Ελένη Κουρμαντζή, καθηγήτρια Φιλοσοφικής σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Σάββας Μιχαήλ, συγγραφέας, Απόστολος Παπαϊωάννου, Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Γιώργος Σομπότης, συγγραφέας, Μιχάλης Σπέγγος, συγγραφέας.

Στις 14.30 της ίδιας μέρας θα πραγματοποιηθεί συγκέντρωση μπροστά στο εβραϊκό νεκροταφείο, στη οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου, προκειμένου να εκφραστεί η θέληση των κατοίκων για προστασία της ιστορικής μνήμης της πόλης.

«Όλοι μαζί, τονίζει η Πρωτοβουλία, να στείλουμε το μήνυμα ότι τα Γιάννενα σέβονται τη δημοκρατία και την πολυπολιτισμικότητα. Το εβραϊκό νεκροταφείο, δεν αποτελεί μόνο ιερό θρησκευτικό χώρο της ισραηλιτικής κοινότητας, αλλά και πολιτισμικό μνημείο της πόλης μας. Η προστασία του όπως και κάθε άλλου μνημείου της Ιστορίας μας είναι δημοκρατικό μας καθήκον

Παράλληλα συνεχίζεται η συλλογή υπογραφών κατά των επιθέσεων στο εβραϊκό νεκροταφείο των Ιωαννίνων στη διεύθυνση mnimio@gmail.com.

Ας μη ξεχνάμε ότι ο στόχος μας είναι η επίτευξη του αυτονόητου: μια αποτελεσματικότερη φύλαξη του νεκροταφείου και ο εντοπισμός αυτών που ανενόχλητοι μέχρι τώρα κατέστρεψαν μνήματα και μνημεία. Ο Μωυσής Ελισάφ, πρόεδρος της εβραϊκής κοινότητας της πόλης, μας θυμίζει ότι το αίτημα για ανάδειξη του νεκροταφείου δεν είναι καινούργιο:

«Για περισσότερα από 20 έτη η Ισραηλιτική Κοινότητα προσπαθεί με τις μικρές της δυνάμεις να κατοχυρώσει το εβραϊκό νεκροταφείο ως ιερό χώρο ταφής των νεκρών, ως χώρο μνήμης για τους εκατοντάδες συμπολίτες μας που χάθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα, και ως μνημείο της ιστορίας αλλά και της προσφοράς της Εβραϊκής κοινότητας στην ανάπτυξη της πόλης μας. Όμως, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αδιαφορία των τοπικών αρχών που για μικροπολιτικές σκοπιμότητες υποκύπτουν στις πιέσεις συμπολιτών μας και στη γραφειοκρατική νοοτροπία ασυνείδητων δημόσιων λειτουργών.
Οφείλω σε αυτό το σημείο να τονίσω ότι η συμφωνία παραχώρησης 6 στρεμμάτων του χώρου του Εβραϊκού νεκροταφείου στο δήμο που υπογράφθηκε από το Δήμο Ιωαννιτών και την Ισραηλιτική Κοινότητα Ιωαννίνων πριν από 20 χρόνια και προσέφερε στην πόλη ένα χώρο αναψυχής για τους κατοίκους της, προέβλεπε ότι ο δήμος είναι υπεύθυνος για την ασφάλεια του νεκροταφείου, μια υποχρέωση που ουδέποτε τηρήθηκε.» («
Η βεβήλωση του Εβραϊκού Νεκροταφείου και η συλλογική ευθύνη», 14 Ιουλίου 2009)

Υπενθύμιση: λίγα είναι τα Μέσα Ενημέρωσης που ασχολήθηκαν με το θέμα των αλλεπάλληλων βεβηλώσεων του εβραϊκού νεκροταφείου των Ιωαννίνων, κυρίως τα τοπικά. Εκτός από τον Ηπειρωτικό Αγώνα και τους Νέους Αγώνες ρεπορτάζ έχει παρουσιάσει και το τηλεοπτικό κανάλι Ioannina TV. Επίσης, η καθηγήτρια Άννα Φραγκουδάκη παρενέβη με άρθρο της στην εφημερίδα Τα Νέα. Χαρακτηριστικά είναι τα σχόλιά της για τη στάση που η αστυνομία επεφύλαξε απέναντι στον Μωυσή Ελισάφ:

[…] όταν ο πρόεδρος της Εβραϊκής Κοινότητας απευθύνθηκε την άλλη μέρα στην Αστυνομία, του πρότειναν να πάει στο Τμήμα «να κάνει μήνυση κατ΄ αγνώστων». Αν δηλαδή κάποιοι βεβήλωναν τον τάφο της μάνας μου στη Βραΐλα, το Σίδνεϊ ή την Κωνσταντινούπολη, δεν θα αντιδρούσε η αστυνομία αυτεπάγγελτα, αλλά θα έπρεπε να πάω εγώ στο Τμήμα να κάνω μήνυση ή να πάει να την κάνει ο εκεί Έλληνας πρέσβης; («Με λοστούς και τσεκούρια’», 18 Ιουλίου 2009)

FOR AN ENGLISH VERSION PRESS HERE (text by Abravanel) OR HERE (JTA-The Global News Service of the Jewish People).
Marcia Haddad Ikonomopoulos, Museum Director at Kehila Kedosha Janina (New York) has also provided an account of the cemetery’s history on Samuel Gruber’s blog.