Ένα μήνυμα αντίστασης

filia-eis-ta-paidiaΠριν από λίγες εβδομάδες, προβλήθηκε στο πλαίσιο ειδικής εκδήλωσης στα Γιάννενα το πρόσφατο ντοκιμαντέρ του Βασίλη Λουλέ «Φιλιά εις τα παιδιά» με θέμα τις αφηγήσεις Ελλήνων Εβραίων για την παιδική τους ηλικία στα χρόνια της Kατοχής. Τα παιδιά αυτά γλύτωσαν από τον εκτοπισμό στα στρατόπεδα του θανάτου κυρίως χάρη στην αυτοθυσία χριστιανών συμπολιτών τους – μια εξαίρεση στην Ελλάδα της Κατοχής (για την κάθε άλλο παρά υποδειγματική συμπεριφορά των Ελλήνων χριστιανών απέναντι στους Εβραίους συμπατριώτες τους παραπέμπουμε σε σχετικό άρθρο της Ρένας Μόλχο που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Athens Review of Books). Σε αυτό το μικρό σημείωμα θέλουμε να επικεντρωθούμε κυρίως στην υποδοχή της ταινίας του Λουλέ. Η επιτυχία της δεν έγκειται απλώς στο ότι ασχολήθηκαν μαζί της ιστορικοί και ειδικοί της Σοά αλλά και στο ότι αγκαλιάστηκε από το κοινό. Δε γνωρίζουμε άλλη ταινία ελληνικής παραγωγής με πρωταγωνιστές Έλληνες Εβραίους που να έχει παιχτεί σε τόσες πολλές αίθουσες και για τόσες εβδομάδες. Ειδικές προβολές οργανώθηκαν και συνεχίζουν να οργανώνονται σε αρκετές πόλεις. Στην προβολή των Ιωαννίνων, ο κόσμος κατέκλυσε το θεατράκι των Παλιών Σφαγείων, σε σημείο που αρκετοί θεατές, μη μπορώντας να βρουν θέση να καθίσουν, αποφάσισαν να παρακολουθήσουν ολόκληρη την ταινία – ενενήντα περίπου λεπτών – όρθιοι!

Αυτή η αποφασιστικότητα δεν εξηγείται, πιστεύουμε, ούτε από την απουσία εισιτηρίου ούτε και από το ότι οι προβολές στα Παλιά Σφαγεία έχουν γίνει θεσμός. Ο κόσμος θέλει αφενός να μάθει περισσότερα για το εβραϊκό παρελθόν της χώρας που τόσα χρόνια το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, τα ψευτο-ΜΜΕ αλλά και η τοπική κοινωνία απέκρυπταν επιμελώς. Η ταινία του Λουλέ επαναφέρει αφετέρου μία ηθική του Προσώπου που τείνει να εκλείψει από το σημερινό τηλεοπτικό τοπίο. Θα ήταν ίσως λάθος να δούμε αυτήν την ταινία απλώς και μόνο ως μία συλλογή μαρτυριών των «κρυμμένων παιδιών» της Κατοχής. Οι σχεδόν «χαμηλόφωνες» διηγήσεις, οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες ως φορείς μνήμης, τα γεμάτα συναισθηματική φόρτιση γράμματα, η ποίηση του Σήφη Βεντούρα έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την τηλεοπτική βαρβαρότητα των ημερών, με αποκορύφωμα το υψωμένο δάκτυλο του «Ελεύθερου Σκοπευτή» και τους ναζιστικούς μονολόγους περί αναγκαιότητας της βίας και του ευγονισμού. Ο Γιώργος Κόκκινος έχει επομένως δίκιο όταν επισημαίνει ότι το ντοκιμαντέρ του Λουλέ αποτελεί «ένα μήνυμα αντίστασης στην επελαύνουσα παθογένεια της νεοναζιστικής μνημοκτονίας» (εφ. Το Βήμα, 22/03/2013).

Δημήτρης Κράββαρης

Advertisements

Υποβολή σχολίου / Votre commentaire / Ihr Kommentar dazu / Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s