Τα Γιάννενα μεταξύ φιλαυτίας και άγνοιας

  • Διαβάσαμε πρόσφατα σε δημοσίευμα της Ελευθεροτυπίας ότι η πόλη της Θεσσαλονίκης προσέλκυσε φέτος περίπου 40.000 Ισραηλινούς επισκέπτες, “ενώ ο στόχος για το 2012 είναι να φτάσουν τους 100.000. Μαζί με τους τουριστικούς, άνοιξαν και οι πολιτιστικοί δρόμοι μέσω του προγράμματος του ΥΠΠΟΤ «Θεσσαλονίκη, Σταυροδρόμι Πολιτισμών», που χρηματοδοτεί τη φετινή διοργάνωση με 186.000 ευρώ και Ισραηλινοί δίνουν ισχυρό «παρών» στα φετινά «Δημήτρια»”. Η Θεσσαλονίκη, όμως, δεν είναι η μοναδική ελληνική πόλη με σημαντικό εβραϊκό παρελθόν. ‘Ανοιγμα προς το Ισραήλ, ή ακόμα και την Τουρκία, δεν θα μπορούσε να γίνει και από τον Δήμο Ιωαννιτών; Ο διευθυντής του Ηπειρωτικού Αγώνα Θύμιος Τζάλλας μάς εξηγεί τους λόγους για τους οποίους ένα τέτοιο εγχείρημα κινδυνεύει να παραμείνει για πολλά χρόνια ακόμα ουτοπικό.

Τουρισμός και ιστορία

του Θύμιου Τζάλλα, εφ. Ηπειρωτικός Αγών, 7-10-2011

Η είσοδος της παλαιάς Συναγωγής στο Κάστρο των Ιωαννίνων. Φωτογραφία: Sydney Levy, Πηγή: http://www.flickr.com/photos/39442545@N06/3669290221/sizes/l/in/photostream/

Τα Γιάννενα δεν είναι τουριστική περιοχή. Για τις τοπικές αρχές η φράση αυτή είναι ταμπού. Αποφεύγουν να πούνε ότι η πόλη δεν προσελκύει τουρίστες επειδή φοβούνται ότι θα προσβάλλουν τους ντόπιους.

Το μόνο που ακούμε εδώ και δεκαετίες είναι ότι ζούμε στην πόλη των θρύλων και των παραδόσεων. Το ποιοι ακριβώς είναι οι θρύλοι που προσδίδουν στην πόλη τις υποτιθέμενες μυθικές της διαστάσεις παραμένει αδιευκρίνιστο. Η κυρά Φροσύνη; Ο Αλή Πασάς; Το σπήλαιο Περάματος; Ας αναρωτηθούμε: είναι αυτοί οι θρύλοι αρκετοί για να έχει η πόλη μαζικό τουρισμό;

Ας υποθέσουμε όμως ότι τα Γιάννενα έχουν ιστορία τόσο ενδιαφέρουσα ώστε να γίνουν εξαιτίας της τουριστικός προορισμός. Τι ακριβώς έχουμε κάνει για να αναδείξουμε το παρελθόν μας; Στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα ζούσαν στα Γιάννενα δύο μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες με διαφορετικό θρήσκευμα. Οι Εβραίοι και οι Τούρκοι. Αυτόν τον πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα η πόλη δεν τον ανέδειξε ποτέ. Το αντίθετο: συμπεριφέρεται συμπλεγματικά απέναντι σε αυτό το χαρακτηριστικό της. Δεν υπάρχει φυσικά κανένα περιθώριο να αναβιώσει αυτός ο χαρακτήρας, ούτε κάτι τέτοιο είναι το ζητούμενο. Υπάρχει όμως –κατ’ αρχήν- το ιστορικό χρέος της μνήμης -ειδικά απέναντι στους Εβραίους που αφανίστηκαν από τα Γιάννενα μέσα σε μία μέρα στις 25 Μαρτίου του ’44.

Πέρα όμως από το ηθικό χρέος υπάρχει και το σήμερα. Αρκετοί Εβραίοι και λιγοστοί Τούρκοι επισκέπτονται τα Γιάννενα για να δουν τον γενέθλιο τόπο των προγόνων τους. Φαντάζεται κανείς μία πόλη που να βάζει στην πρώτη γραμμή το ανοιχτό της βλέμμα απέναντι στις θρησκείες; Μία πόλη που να καλεί ακόμη τον κόσμο να επισκεφθεί τζαμιά, συνοικίες με συναγωγές, γειτονιές με παλιά τούρκικα σπίτια; Αυτός ο χαρακτήρας μπορεί να διατηρήσει στα Γιάννενα του 2011 τον θρύλο και την παράδοση· όχι οι λιγοστές καρτ ποστάλ με το κάστρο όπως ήταν παλιά.

Τι έχουμε όμως κάνει προς αυτή την κατεύθυνση; Το Τζαμί της Καλούτσιανης κοντεύει σε χρόνους αποπεράτωσης την Εγνατία. Και το χειρότερο: λείπουν 300.000 ευρώ από εθνικούς πόρους. Σιγά μην βρεθούν στην παρούσα συγκυρία. Όσο για τις εβραϊκές συνοικίες; Ούτε καν είναι σηματοδοτημένες. Την ιστορία μας την ξεχνάμε. Δεν την θυμόμαστε ούτε καν για ωφελιμιστικούς λόγους. Αρκούμαστε μόνο στη φιλαυτία που φανερώνουν οι επετειακές αναφορές σε γράμματα, γρόσια κι άρματα. Σχεδόν όμως κανείς δεν πρόκειται να επισκεφθεί την πόλη για κάποιον από τους παραπάνω λόγους.

Advertisements

4 thoughts on “Τα Γιάννενα μεταξύ φιλαυτίας και άγνοιας

  1. Pingback: Ο Φίλιππας Φίλιος στα χνάρια του Γιάννη Μπουτάρη | Against antisemitism – Ενάντια στον αντισημιτισμό

  2. Η συζήτηση αυτή είναι πολύ οικοδομιτική. Μας κάνει να προβληματιστούμε — όλους τους Ελληνες, όχι μόνον τους Ηπειρώτες. Είναι καιρός να μιλάμε όχι μόνο για αυτά που χάσαμε, αλλά και για αυτά που θα χτίσουμε με βάση αυτά που χάθηκαν. Είναι γεγονός, όμως, οτι η Ιστορία δεν χάνεται ποτέ και μας στρέφει προς το μέλλον. Η κίνηση του δήμαρχου των Ιωαννίνων και η οραματικότητά του σίγουρα θα οφελίσουν την πόλη και την περιοχή.

  3. Σας ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σας και εύχομαι στην κίνηση Circle for Hellas & Israel κάθε επιτυχία. Σταχυολογώ από την ιστοσελίδα σας μια ενότητα που μού έκανε εντύπωση:
    “CHI aims to showcase the common cultural and social interests and to rally grass roots support on that basis; to help the world understand the special place history has reserved for the two countries, and tο highlight the unique features of each country; to abolish bigotry, and to build the future on the basis of mutual respect and a newly inspired sense of common destiny.

    CHI Circle for Hellas & Israel , invites you to join the International friends of the Greece-Israel Alliance in the Diaspora, in Greece and Israel and everywhere. CHI’s roundtables will encourage cultural and educational exchanges; seek trade and investment opportunities; shed light on current events; introduce personalities who offer insider views, and highlight dignitaries who can offer perspective on what is transpiring and why. CHI members will have the opportunity to actively express themselves on important issues; to celebrate the truth and the triumphs of the human spirit, and to memorialize tragedies indelible on humankind’s history and psyche.”
    (http://www.chicircle.org/index.php?option=com_content&view=article&id=14&Itemid=67)
    Ας ελπίσουμε ότι ο δυναμισμός σας θα παροτρύνει τους Βορειοελλαδίτες να γίνουν λίγο πιο εξωστρεφείς!

Υποβολή σχολίου / Votre commentaire / Ihr Kommentar dazu / Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s