Για την ανάγκη προστασίας και ανάδειξης του εβραϊκού νεκροταφείου των Ιωαννίνων

Αγώνας για έναν ιστορικό τόπο

Βαρβάρα Αγγέλη, εφ. Ηπειρωτικός Αγών, 20-11-2010

 

Στις 18 Δεκεμβρίου του 2009, πάνω από 200 άνθρωποι αυτής της πόλης «αγκάλιασαν» το εβραϊκό νεκροταφείο των Ιωαννίνων. Μια συμβολική πράξη-απάντηση στους νεοναζί που βεβήλωσαν ουκ ολίγες φορές τον ιερό αυτόν τόπο, μια πράξη-υπενθύμιση στους Γιαννιώτες της ιστορίας και του πολιτισμού της πόλης.

Η ιστορικότητα του μνημειακού αυτού χώρου, με παρουσία πάνω από δύο αιώνες, είναι αναμφισβήτητη. Το ξέρει και το  υπουργείο Πολιτισμού το οποίο τον τελευταίο χρόνο, υπό το βάρος και των βανδαλισμών, κίνησε διαδικασία χαρακτηρισμού του εβραϊκού νεκροταφείου ως ιστορικού τόπου.
Η τελευταία πράξη της διαδικασίας αυτής πραγματοποιήθηκε προχτές το βράδυ στη συνεδρίαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεοτέρων Μνημείων του υπουργείου. Οι συμμετέχοντες, μεταξύ αυτών και ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων Μωϋσής Ελισάφ, συζήτησαν επί του θέματος. Το συμβούλιο εμφανίζεται θετικό στο να χαρακτηρίσει το εβραϊκό νεκροταφείο ως ιστορικό τόπο. Αυτό που συζητήθηκε ήταν κυρίως οι λεπτομέρειες για το γεγονός ότι η Ισραηλιτική Κοινότητα Ιωαννίνων έχει ζητήσει να παραμείνει ενεργό νεκροταφείο. Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων πρόκειται να λάβει την τελική του απόφαση το επόμενο χρονικό διάστημα. Μόνο και μόνο το ότι το ίδιο το υπουργείο Πολιτισμού κίνησε τη διαδικασία χαρακτηρισμού αφήνει το περιθώριο να ερμηνευτεί ότι θα υπάρξει θετική έκβαση στην όλη ιστορία. Εξάλλου, το συμβούλιο είναι αρκετά φειδωλό με τον χαρακτηρισμών οικιστικών συγκροτημάτων ή χώρων ως ιστορικών τόπων.
Ο εν λόγω χαρακτηρισμός μπορεί να μοιάζει με μια γραφειοκρατική πράξη αλλά δεν είναι. Για την Ισραηλιτική Κοινότητα, η εξέλιξη αυτή θα σημάνει πολλά. «Θα προστατεύεται πια από το υπουργείο Πολιτισμού. Κάποιοι επίδοξοι σφετεριστές δεν θα μπορούν να το εκμεταλλευτούν» τονίζει με νόημα ο κ. Ελισάφ. Είναι σαφές ότι καμία παρέμβαση δεν θα μπορεί να γίνεται στον χώρο χωρίς να προηγηθεί έγκριση από το υπουργείο Πολιτισμού.
Το υπουργείο Πολιτισμού ναι μεν μπορεί να αναδείξει τη σημασία του εβραϊκού νεκροταφείου, δεν μπορεί όμως να το προστατέψει από βανδάλους και νεοναζί που αξιοποιούν το κενό της ιστορικής μνήμης (ή την επιλεκτική μνήμη) που υπάρχει στην πόλη. Το εβραϊκό νεκροταφείο μπορεί να προστατευτεί μόνο με την απομόνωση του αντισημιτισμού. Κι αυτό γίνεται με έναν τρόπο: Με το να γίνει πιο αισθητή η παρουσία του ιερού αυτού χώρου, και ιστορικού τόπου στο μέλλον, στην πόλη και με το να γίνει αναμφισβήτητο και ορατό τμήμα της ιστορίας της.

The Jewish Cemetery in Ioannina, photo by Sydney Levy, via http://www.flickr.com/photos/39442545@N06/3823726377/

Σχετική ανάρτηση: Τα Γιάννενα που δεν φοβούνται

Advertisements

Υποβολή σχολίου / Votre commentaire / Ihr Kommentar dazu / Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s