Les “Oeuvres Complètes” de Yosef Eliya ont été présentées dans sa petite ville / Τα “Άπαντα” του Γιωσέφ Ελιγιά παρουσιάστηκαν στη μικρή του πόλη

Dans notre petite ville, nous avions bien quatre mille juifs, peut-être plus. Tous étaient rassemblés autour de leur synagogue dans la vieille ville, et dans quelques rues hors des remparts. Les chrétiens qui habitaient la vieille ville ou ces rues juives avaient une croix peinte à la chaux sur leur porte. Ils étaient peu nombreux, vraiment peu, à tel point que dans ces rues-là, le vendredi au coucher du soleil, selon l’ancienne coutume, un homme de la synagogue passait, annonçant d’une voix forte :

‒ C’est l’heueueure du Sabbat !… C’est l’heueueure des prières !… (traduit du grec par Michel Volkovitch)

Ainsi débute « Sabethaï Kabilis », l’une des nouvelles qui composent La fin de notre petite ville, le chef-d’œuvre de Dimìtris Hadzis (1913-1981), écrivain grec né à Jannina ou Ioànnina (Grèce du Nord) et contraint de vivre une grande partie de sa vie à l’étranger (Roumanie, Hongrie, Allemagne) à cause de son engagement communiste. Comme le signale Michel Volkovitch, qui a traduit ce recueil de nouvelles de Hatzis en français (éditions de l’Aube et éditions Complexe 1990), l’écrivain grec « dépeint, à contre-clichés, sans marbres antiques, sans oliviers, sans soleil, une Grèce profondément vraie […] ». La fin de notre petite ville se déroule dans la belle Ioànnina, entre 1925 et 1945 : « une petite ville de province s’agite ou somnole sous nos yeux, poursuit Volkovitch, avec ses pauvres et ses riches, ses drames collectifs ou solitaires ; car ce livre est aussi une chronique, dont certains personnages (Margarìta, Iosef Eliya) ont réellement existé ».

Iosef Eliya a en effet réellement existé : poète, talmudiste, traducteur, socialiste militant et professeur de français, Iosef (ou Yosef) Eliya a disparu prématurément à l’âge de 30 ans (1901-1931). Le professeur de littérature néo-hellénique Léon Nar, co-auteur de l’ouvrage Moi, le petit-fils d’un Grec. La Thessalonique de Nicolas Sarkozy (Kastaniotis 2007), rend justice à l’œuvre de ce poète méconnu jusqu’à maintenant, en faisant paraître récemment ses Œuvres Complètes aux éditions Gabriilidis. Le 6 octobre 2010, les Œuvres Complètes de Iosef Eliya ont été présentées à Jannina par Moïse Elissaf, président de la communauté juive de la ville, Panayotis Noutsos, professeur de philosophie à l’Université, le poète Mihalis Ganas et Léon Nar lui-même.

 

 

La couverture des "Oeuvres Complètes" de Yosef Eliya

 

Επισημαίνουμε σύντομο αλλά περιεκτικό άρθρο της κυρίας Λουκίας Τζάλλα, εκδότριας του “Ηπειρωτικού Αγώνα”, σχετικά με την  πρόσφατη παρουσίαση των “Απάντων” του Γιωσέφ Ελιγιά στα Γιάννενα (6 Οκτωβρίου 2010, Αίθουσα Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας):

Τιμήθηκε ένα έργο, μια στάση ζωής

της Λουκίας Τζάλλα, “Ηπειρωτικός Αγών” 8 Οκτωβρίου 2010

Τιμώντας το παρελθόν τιμούμε τις ρίζες μας. Τιμώντας όμως ιδιαίτερα το ηπειρωτικό παρελθόν μας, τιμούμε τις γενέθλιες ρίζες μας, τις ισοβίως αγέραστες που μας τρέφουν σε όλη μας τη ζωή και μας συνοδεύουν σε κάθε περιπλάνησή μας. Τιμώντας τους ανθρώπους του πνεύματος που σημάδεψαν με την παρουσία τους τα ηπειρωτικά γράμματα, τιμούμε την πνευματική ιδιαιτερότητα του τόπου μας.

Είναι τα λόγια με τα οποία ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής κοινότητας Ιωαννίνων Μωϋσής Ελισάφ άρχισε την ομιλία του που έγινε κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του δίτομου έργου του Λέοντα Ναρ, το οποίο αφορά στο συνολικό έργο του Γιαννιωτοεβραίου ποιητή Γιοσέφ Ελιγιά. Ο κ. Ελισάφ επισήμανε τη σημασία του έργου αυτού, ως προς τον ποιητή, τον οποίο χαρακτήρισε ακάματο ερευνητή, ανυποχώρητο αγωνιστή και εν τέλει Άνθρωπο με Α κεφαλαίο. Χαρακτηριστικά που σηματοδοτούν, όπως τόνισε, αντίστοιχα τις τρεις υπερβάσεις που πέτυχε στο εξαιρετικά σύντομο οδοιπορικό της ζωής του.

Ο καθηγητής Παναγιώτης Νούτσος παρουσίασε το συγγραφέα και το δίτομο πόνημά του με μια ομιλία στην οποία σκιαγράφησε στην ουσία τον ίδιο το Γιοσέφ Ελιγιά. Άρχισε μάλιστα την ομιλία του με εκδηλώσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και που αφορούσαν τους Εβραίους και τον ποιητή. Αναφορά έκανε και σε ποίημα του Ελιγιά το οποίο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην Ηπειρωτική Ηχώ, τον προπομπό του Ηπειρωτικού Αγώνα.

Στη «γνωριμία» του με τον ποιητή το 1968 αναφέρθηκε κι ένας άλλος άνθρωπος του πνεύματος, ο συμπατριώτης μας ποιητής Μιχάλης Γκανάς.

Τον χαρακτήρισε μάλιστα τον μικρότερο αδελφό του, που μαζί με τον επίσης μικρότερο αδελφό του Κώστα Κρυστάλλη επηρέασαν τη δική του πορείακαι ανέλιξη στην ποίηση.

Ο Μιχάλης Γκανάς με το δικό του ιδιαίτερο λόγο απογείωσε το κοινό. Ένα κοινό που πήγε να παρακολουθήσει την εκδήλωση την Τετάρτη το βράδυ στην Ακαδημία, για να γνωρίσει και να τιμήσει τον ποιητή. «Ουσιαστικά τίμησαν τα χαρακτηριστικά μιας στάσης ζωής, σήμερα που ο ατομικισμός ολοένα και περισσότερο αποθεώνεται,. Σήμερα που οι διαφορές, αντί να οδηγούν σε συνθέσεις, οδηγούν σε συγγρούσεις», όπως είπε ο κ. Ελισάφ.

Στο τέλος ο συγγραφέας Λέων Ναρ ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στην έκδοση του βιβλίου του που το χαρακτήρισε ως αποκατάσταση του ακρωτηριασμένου έργου του Γιοσέφ Ελιγιά.

Λουκία Τζάλλα

Σχετική ανάρτηση: “Διάλεξη του Λέοντα Ναρ για τον Γιωσέφ Ελιγιά”

Advertisements

Υποβολή σχολίου / Votre commentaire / Ihr Kommentar dazu / Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s